Górnictwo: ZG Brzeszcze to jedyna kopalnia w Polsce, w której zagospodarowuje się całość wychwytywanego metanu

Zakład Górniczy Brzeszcze (Tauron Wydobycie) to lider wśród polskich kopalń węgla kamiennego w dziedzinie efektywności odmetanowania. To również jedyna kopalnia w Polsce, w której całość ujętego metanu jest zagospodarowywana.

Kopalnia z Brzeszcz znalazła się na czele rankingu efektywności odmetanowania za 2021 r. opublikowanego przez Wyższy Urząd Górniczy z wynikiem 57,11 proc. To najlepszy wynik spośród wszystkich polskich kopalni. Także w rankingu zagospodarowania metanu Brzeszcze okazały się najlepsza kopalnią. Tym razem z wynikiem 49,94 proc. mln m sześc.CH4/rok.

Jest to możliwe dzięki funkcjonującym w kopalni nowoczesnej stacji odmetanowania i dwóm instalacjom kogeneracyjnym.

– ZG Brzeszcze to jedyna kopalnia w Polsce, w której zagospodarowujemy całość wychwytywanego metanu.  Jest to możliwe m.in. dzięki pracy stacji odmetanowania i dwóch instalacji kogeneracyjnych, które uruchomiliśmy w ubiegłym roku. Dzięki tym nowoczesnym technologiom niebezpieczny pod ziemią metan staje się produktem rynkowym – wyjaśnia Patryk Demski, wiceprezes zarządu ds. strategii i rozwoju TAURON Polska Energia.

Kopalnia w Brzeszczach posiada jedne z najbogatszych złóż metanu w kraju. Eksploatacja węgla kamiennego przez ZG Brzeszcze prowadzona jest w warunkach wysokiego zagrożenia metanowego. Dla poprawy bezpieczeństwa kopalnia prowadzi działania polegające na systematycznym odmetanowaniu pokładów węgla. 

Metan ze złóż węgla w ponad 50 proc. ujmowany jest przez system dołowej sieci rurociągów i stację odmetanowania na powierzchni. Pozostała część metanu odprowadzana jest przez szyby wentylacyjne. Proces odmetanowania górotworu jest skomplikowany, ale konieczny, bo zapobiega niekontrolowanemu przedostawaniu się gazu do wyrobisk kopalni w postaci wypływu czy wręcz wyrzutu metanu i skał. W wyniku odmetanowania, część gazu zostaje ujęta i przetransportowana na powierzchnię, gdzie wykorzystywana jest na własne potrzeby lub sprzedawana.

Z odmetanowania pokładów węgla w ZG Brzeszcze uzyskuje się średniorocznie ponad 80 Nm3CH4/min. Tak więc ilość energii chemicznej zawarta w gazie z odmetanowania pokładów węgla w ZG Brzeszcze  to  ponad 367 GWh rocznie. Metan pozyskiwany w tym procesie cechuje się parametrami pozwalającymi na jego efektywne wykorzystanie energetyczne.

Dwie instalacje kogeneracyjne zainstalowane przy Zakładzie Górniczym Brzeszcze w 2021 roku przetwarzają 20 mln m sześc. czystego metanu. Dzięki temu mogą wyprodukować nawet ponad 80 tys. MWh energii elektrycznej i 250 tys. GJ ciepła rocznie.

Ujęcie metanu i konwersja zawartej w nim energii na użyteczne formy skutecznie ogranicza emisję tego gazu do atmosfery.

– Stawiamy na prowadzenie efektywnego odmetanowania w Zagładzie Górniczym Brzeszcze, bo bezpośrednio zwiększa to bezpieczeństwo pracujących w niej górników, a przy tym generuje korzyści ekonomiczne i środowiskowe – podkreśla Jacek Pytel, prezes zarządu TAURON Wydobycie.