fot: Maciej Dorosiński
W Polsce we wszystkich trzech zagłębiach węglowych metan występuje jako gaz prawie czysty tj. z minimalną ilością innych gazów, jego wartość opałowa wynosi 35 897 kJ/m3
fot: Maciej Dorosiński
Sejm uchwalił w środę (30 listopada) nowelizację m.in. ustawy o funkcjonowaniu górnictwa, która ułatwia pozyskiwanie i zagospodarowanie metanu z likwidowanych kopalń. Nowelizacja zawiera też zmiany w Prawie geologicznym i górniczym dotyczące Państwowego Instytutu Geologicznego.
Za przyjęciem rządowego projektu nowelizacji ustawy o funkcjonowaniu górnictwa z poprawkami klubu PiS m.in. ws. PIG, głosowało 420 posłów; jeden był przeciw. Wcześniej odrzucono poprawki, które m.in. usuwały z projektu zapisy dotyczące PIG - zgłoszone podczas wtorkowego posiedzenia Sejmu przez kluby PO i Kukiz'15.
Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego, Prawa geologicznego i górniczego oraz niektórych innych ustaw wpłynął do Sejmu na początku listopada. Przewidywał przede wszystkim zapisy ułatwiające pozyskiwanie i zagospodarowanie metanu z likwidowanych kopalń węgla.
Projekt, który powstał w Ministerstwie Energii, uwzględniał, że prowadzone obecnie działania restrukturyzacyjne u większości przedsiębiorców górniczych zmierzają do nieodpłatnego zbywania zakładów górniczych bądź ich części do Spółki Restrukturyzacji Kopalń (SRK). W większości przypadków wiąże się to z koniecznością wygaszenia udzielanych ich wcześniejszym właścicielom koncesji - z reguły dotyczących wydobywania węgla kamiennego wraz z metanem jako kopaliną towarzyszącą.
Takie kopalnie często mają zaawansowane systemy pozyskiwania i gospodarczego wykorzystywania metanu - do produkcji energii. W momencie wygaśnięcia koncesji na wydobycie węgla tracą równocześnie możliwość wydobywania metanu z pokładów węgla. W praktyce z powodu braku regulacji prawnych instalacje do odmetanowania są wówczas zamykane lub metan uwalniany jest wprost do atmosfery. Dotychczasowe przepisy nie dają możliwości wykorzystania metanu z likwidowanych zakładów górniczych bez uzyskania oddzielnej koncesji tzw. węglowodorowej.
W następstwie nowelizacji SRK nie będzie musiała mieć koncesji na pozyskiwanie metanu. Ułatwi to pozyskanie i zagospodarowanie tego gazu, który wydziela się także wtedy, gdy kopalnia nie wydobywa już węgla, zapewni bezpieczeństwo sąsiednich zakładów górniczych oraz bezpieczeństwo powszechne.
Podczas prac nad projektem w połączonych komisjach ds. energii i ochrony środowiska posłowie uznali wprowadzenie zmian, w części projektu dot. kwestii związanych z metanem, za potrzebne i zasadne. Dyskusje wzbudziły natomiast poprawki wprowadzone w komisjach przez posłów PiS m.in. dotyczące Państwowego Instytutu Geologicznego.
Przyjęta przez Sejm ustawa z tymi poprawkami zakłada bowiem dodanie do obecnego art. 163 Prawa geologicznego i górniczego (stanowiącego, że państwową służbę geologiczną pełni PIG) kilku ustępów zwiększających nadzór Ministerstwa Środowiska nad Instytutem. Zapisy te m.in. zmieniają zasady nadawania statutu Instytutu oraz powoływania jego rady naukowej, a także regulują kwestie związane z rozpoczętym konkursem na dyrektora tej placówki.
Nowelizacja wprowadza także zmianę Prawa ochrony środowiska i możliwości finansowania ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej szerszego zakresu zadań z dziedziny geologii niż wymienione tam obecnie - poprzez wprowadzenie zapisu o finansowaniu "potrzeb geologii na rzecz kraju". Wiceprzewodnicząca komisji środowiska Anna Paluch argumentowała, że zapis ten pozwoli na "usprawnienie pracy administracji geologicznej".
Posłowie opozycji, wśród nich Krzysztof Gadowski z PO, przyznawali, że być może poselskie poprawki do projektu ME w kwestiach dotyczących PIG i finansowania "potrzeb geologii" są słuszne, jednak zapisy mogą wykraczać poza tzw. pierwotne przedłożenie projektu i tym samym naruszać procedurę legislacyjną.
