fot: Jarosław Galusek/ARC
Kopalnia Doświadczalna Barbara - miejsce, w którym praktyka weryfikuje teorię
fot: Jarosław Galusek/ARC
Jednym z najważniejszych obiektów badawczych Głównego Instytutu Górnictwa jest jedyny w Europie poligon Kopalni Doświadczalnej Barbara, w którym można przeprowadzać badania w dużej skali. Ważną funkcję pełni zmodernizowany Zakład Badań Dołowych i Utrzymania Powierzchni, gdzie jednym z unikalnych stanowisk badawczych jest sieć podziemnych chodników doświadczalnych.
System chodników obejmuje kilka wyrobisk, z których najważniejsze są dwa chodniki o długościach 400 i 200 m. Chodniki wyposażone są w panele pomiarowe rozmieszczone wzdłuż ścian wyrobiska, które umożliwiają instalację różnego typu urządzeń pomiarowych, w zależności od potrzeb i celu badania. Ze względu na geometrię chodników istnieje możliwość przeprowadzania badań w połączonych wyrobiskach z różnymi punktami inicjacji wybuchu. W chodnikach tych przeprowadzane są wybuchy pyłów i gazów, a także badany jest przebieg wybuchu w złożonej geometrii wyrobisk. Doświadczenia te są prawdopodobnie pierwszymi i jak do tej pory jedynymi przykładami detonacji w mieszaninie pył-powietrze w skali rzeczywistej.
W chodniku doświadczalnym 200-metrowym zlokalizowane jest stanowisko badawcze o przekroju 11 m kw. do badań wytrzymałości i skuteczności tam przeciwwybuchowych, których twórcą był prof. Wacław Cybulski. Dzięki takim badaniom możliwa była minimalizacja ryzyka wybuchu pyłu węglowego oraz opracowanie zasad klasyfikacji wyrobisk pod względem zagrożeń gazowego i pyłowego, a także wielu innych przepisów górniczych.
Ze względu na ich szczególne właściwości podziemne chodniki używane są do doświadczeń bardzo różnych rodzajów, m.in. wykonywane były liczne badania sprawdzające skuteczność działania zaworu systemu wentylacji, przeznaczonego do pracy w metrze. Na bazie podziemnego poligonu doświadczalnego możliwa była również realizacja pierwszego w Europie projektu dotyczącego podziemnego zgazowania węgla. Obecnie Zakład Badań Dołowych KD oferuje również partnerom z przemysłu możliwość badania nowoczesnych rozwiązań dla górnictwa, maszyn i urządzeń w chodnikach podziemnych, gdzie mogą być one testowane w warunkach rzeczywistych.
