Górnictwo: śruba śrubie nierówna

W pierwszym posiedzeniu zespołu uczestniczyli również specjaliści z zakresu aerologii górniczej, czyli nauki o wentylacji wyrobisk górniczych

Co jest dopuszczone do użytku w górniczym zakładzie podziemnym, a co tzw. dopuszczenia nie potrzebuje? Ta kwestia wzbudza żywe dyskusje. Sporo uwagi poświęcono jej podczas pierwszego posiedzenia Komisji Bezpieczeństwa Pracy w Górnictwie (gremium doradczego prezesa WUG) w nowej kadencji.

- Dyskutowano m.in. o wymogach stawianym urządzeniom, maszynom i materiałom stosowanych w górnictwie, między innymi śrubom, które można kupić czterokrotnie taniej w markecie niż w przetargach organizowanych przez kopalnie. Choć wyglądają podobnie, to różnią się diametralnie właściwościami stopów metali, z jakich je wykonano i gwarancjami producenta. Wiele wyrobów koniecznych do funkcjonowania zakładów górniczych podlega nadzorowi rynku prowadzonego przez prezesa WUG, ale nie dotyczy to m.in.: śrub, blachy, kluczy, kilofów - przypomina Jolanta Talarczyk, rzecznik prasowy Wyższego Urzędu Górniczego.

Należy więc pamiętać, że w górnictwie podziemnym (w tym węgla kamiennego) dopuszczanie do stosowania przez prezesa WUG dotyczy obecnie 16 wyrobów. Są to:
• elementy górniczych wyciągów szybowych,
• koła linowe,
• maszyny wyciągowe,
• maszyny i urządzenia elektryczne oraz aparatura łączeniowa na napięcie powyżej 1 kV prądu przemiennego lub powyżej 1,5 kV prądu stałego,
• naczynia wyciągowe,
• systemy łączności, bezpieczeństwa i alarmowania oraz zintegrowane systemy sterowania kompleksów wydobywczych i przodkowych,
• taśmy przenośnikowe,
• urządzenia do mechanicznego wytwarzania i ładowania materiałów wybuchowych,
• urządzenia transportu linowego, kolejki podwieszone, kolejki spągowe oraz ich podzespoły,
• urządzenia sygnalizacji i łączności szybowej,
• wciągarki wolnobieżne,
• wozy do przewozu osób i wozy specjalne oraz pojazdy z napędem spalinowym do przewozu osób,
• wozy i pojazdy do przewożenia lub przechowywania środków strzałowych,
• wyodrębnione zespoły elementów wymienionych w Rozporządzeniu RM z 2004 r., w w pkt 1.1—1.7 (czyli: elementów wyciągów szybowych, maszyn wyciągowych, naczyń wyciągowych, kół linowych, zawieszenia lin, zawieszenia lin i naczyń, wyciągarek oraz urządzeń sygnalizacji i łączności),
• zawieszenia lin wyciągowych wyrównawczych, prowadniczych i odbojowych,
• zawieszenia nośne naczyń wyciągowych.

Lista wyrobów objętych nadzorem górniczych może się wkrótce zmniejszyć.

- W lutym br. zespół specjalistów WUG spotkał się z przedstawicielami przedsiębiorców górniczych, których poproszono o wskazanie obowiązujących przepisów, których zmiana może obniżyć kosztów działalności górniczej, przy zachowaniu standardów bezpieczeństwa pracy załóg górniczych. Kolejnym krokiem w tym zakresie jest powołanie w maju zespołu do spraw oceny funkcjonowania przepisów dotyczących prowadzenia ruchu zakładów górniczych przez ministra energii Krzysztofa Tchórzewskiego - wyjaśnia rzeczniczka WUG.

Kilkanaście lat temu nadzór górniczy nad wyrobami stosowanymi w kopalniach był znacznie szerszy niż obecnie. Duże zmiany przyniosło wejście Polski do Unii Europejskiej. W 2004 r. wcześniejsze przepisy przestały obowiązywać. Radykalnie zmniejszyła się w lista wyrobów dopuszczanych do stosowania w zakładach górniczych w drodze decyzji przez prezesa WUG.
Obecnie zgodnie z obowiązującymi obecnie przepisami w zakładach górniczych stosowane są trzy grupy wyrobów:
• spełniające wymagania oceny zgodności - dyrektyw nowego podejścia (oznaczone znakiem zgodności CE, nadawanym przez producenta lub importera), co nie podlega obowiązkowi weryfikacji prezesa WUG,
• spełniających wymogi odpowiednich przepisów BHP w zakładach górniczych (dotyczących np. trudnopalności, antyelektrostatyczności inietoksyczności),
• dopuszczane do stosowania przez prezesa WUG (czyli ujęte w rozporządzeniu Rady Ministrów z 30 kwietnia 2004 r. w sprawie dopuszczania wyrobów w zakładach górniczych, Dz.U. Nr 99, poz. 1003 z późn. zm.).

WUG podkreśla, że przedsiębiorcy górniczy sami decydują, formując warunki przetargowe o zakupach dla swoich kopalń m.in.: zmechanizowanych obudów ścianowych, obudów chodnikowych, kombajnów, elementów obudów chodnikowych (siatki, łuki, rozpory), środków chemicznych stosowanych w wyrobiskach, urządzeń elektrycznych do 1000 V, podzespołów i elementów urządzeń (śruby, nakrętki, podkładki), kabli, blachy, kluczy, kilofów, odzieży roboczej.