Górnictwo: odzyskują sól z troski o środowisko naturalne

Sól jest wytwarzana w oparciu o solanki uwalniane z górotworu w trakcie prowadzenia robót górniczych w kopalni Budryk (na zdjęciu) oraz z solanek gromadzących się w wyrobiskach byłej kopalni Dębieńsko

Jastrzębska Spółka Węglowa jest głównie znana z wydobycia węgla oraz produkcji koksu. To jednak nie wszystko. JSW jest bowiem jednym z największych producentów jadalnej soli warzonej w Polsce. „Sól Dębieńska” jest ceniona nie tylko w kraju, ale także za granicą. Znana jest w Belgii, Czechach, Słowacji i Austrii. Produkowana jest przez Zakład Odsalania Dębieńsko należacy do Przedsiębiorstwa Gospodarki Wodnej i Rekultywacji, wchodzącego w skład Grupy Kapitałowej JSW.

Historia „Soli Dębieńskiej” sięga 1974 r., kiedy został oddany do ruchu Zakład Odsalania Dębieńsko w Czerwionce-Leszczynach. Sól jest tam wytwarzana w oparciu o solanki uwalniane z górotworu w trakcie prowadzenia robót górniczych w kopalni Budryk oraz z solanek gromadzących się w wyrobiskach byłej kopalni Dębieńsko. Proces bazuje na koncepcji społecznej odpowiedzialności biznesu (CSR), która kładzie nacisk na interesy społeczne i ochronę środowiska naturalnego. Dzięki odzyskiwaniu soli w zakładzie udało się uniknąć odprowadzania do rzeki Bierawki silnie zasolonych wód, odpompowanych z rejonów górniczych, uzyskując jednocześnie wysokiej jakości sól warzoną.

- Troska o środowisko naturalne zawsze była jednym z priorytetów Jastrzębskiej Spółki Węglowej, a system odsalania chroniący nasze rzeki przed nadmiernym zasoleniem jest jej istotnym elementem – podkreśla Jan Przywara, prezes PGWiR.

Proces warzenia soli, który bazuje na technologii opracowanej w Stanach Zjednoczonych i Szwecji, jest rozwiązaniem unikatowym w skali europejskiej. Bogate, ponad 45-letnie doświadczenie, pozwala dostarczać sól warzoną spożywczą o najwyższej jakości. Solanki w pierwszej fazie są oczyszczane przez wieloetapową filtrację. Następnie realizowany jest proces zatężania przy pomocy filtrów odwróconej osmozy (instalacja RO). W tym etapie uzyskuje się dwukrotne zmniejszenie ilości solanki z jednoczesnym podwojeniem stężenia soli. Zatężona solanka poddawana jest procesowi wyparnemu, a następnie krystalizacji i suszeniu (instalacja RCC). Produkowana sól standardowo zawiera 99,4 proc. NaCl.

Stosowany proces technologiczny pozwala zachować w składzie produktu pożądane mikroelementy i minerały, takie jak magnez czy wapń. Stała granulacja i niski poziom wilgotności eliminują konieczność stosowania chemicznych środków antyzbrylających bez wpływu na długość przechowywania produktów. Sól otrzymała atest soli spożywczej, dopuszczonej do obrotu handlowego, wydany przez Państwowy Zakład Higieny oraz Państwowego Inspektora Sanitarnego. W 2018 r. Sól Dębieńska otrzymała Certyfikat jakości i tytuł Top Produkt oraz godło promocyjne Doceń Polskie®.

Rocznie Przedsiębiorstwo Gospodarki Wodnej i Rekultywacji przetwarza 1,6 mln m sześc. solanek produkując około 70 tys. t wysokogatunkowej soli spożywczej. Część produkcji przeznaczana jest do wytworzenia tabletek solnych znajdujących zastosowanie w procesach uzdatniania wody, jak również w domowych zmywarkach. Jednak większość trafia na nasze stoły w przyprawach czy przetworach mięsnych i warzywnych największych polskich producentów.

- Delektując się  smakiem potraw niewiele osób ma świadomość, że używa w kuchni soli otrzymanej  z solanek kopalnianych. To doskonały przykład tego, że działania CSR w zakresie ochrony środowiska naturalnego mogą osiągnąć komercyjny sukces, a ekologia i biznes mogą się doskonale uzupełniać – zauważa prezes Przywara.