Górnictwo: możliwe jest obowiązkowe odmetanowanie?

Z polskich kopalń węgla kamiennego każdego roku emitowanych jest do atmosfery ok. 600 mln metrów sześciennych metanu

Wiceminister środowiska Piotr Woźniak zadeklarował we wtorek (14 maja), że jeżeli powiodą się badania dotyczące odmetanowania pokładów węgla jeszcze przez rozpoczęciem ich eksploatacji, możliwe będzie administracyjne wprowadzenie takiego obowiązku w kopalniach.

Wpłynęłoby to na poprawę bezpieczeństwa pracy górników oraz umożliwiłoby energetyczne wykorzystanie znacznie większej niż dotąd ilości tego gazu, towarzyszącego złożom węgla kamiennego. W tym roku w kopalni Wesoła w Mysłowicach (część kopalni Mysłowice-Wesoła) rozpocznie się pierwszy projekt badawczy, dotyczący tzw. przedeksploatacyjnego odmetanowania złóż węgla.

- Ten eksperyment jest doskonale przemyślany. Jeżeli się powiedzie, trzeba go będzie powtórzyć w trochę innych warunkach, ponieważ jeden eksperyment byłby za małą podstawą do nowych regulacji prawnych. Dopiero po skrzyżowaniu wyników z dwóch eksperymentów - jeżeli zakończą się powodzeniem - przystąpimy do dalszych prac nad regulacjami - powiedział PAP wiceminister Woźniak, uczestniczący w Europejskim Kongresie Gospodarczym w Katowicach.

Teraz odmetanowanie odbywa się dopiero w trakcie eksploatacji węgla. Część wydzielającego się z węglowych pokładów gazu trafia do specjalnych instalacji, a pozostała część wypuszczana jest w powietrze systemami wentylacji kopalń. Projekt w kopalni Wesoła ma służyć zbadaniu, czy da się odprowadzić metan z węgla jeszcze przed udostępnieniem pokładu i rozpoczęciem eksploatacji.

Jeżeli eksperyment się powiedzie, a odmetanowanie tego typu byłoby obowiązkowe, praca górników stałaby się znacznie bezpieczniejsza - płonący i wybuchający metan to najczęstsza przyczyna górniczych katastrof.

- Jeśli uda się ten węgiel pozbawić wcześniej metanu, w naturalny sposób powinno to podnieść bezpieczeństwo eksploatacji podziemnej - ocenił Woźniak.

Wykonanie odwiertu w kopalni Wesoła zaplanowano na październik tego roku; później na głębokości około tysiąca metrów wykonany zostanie odwiert poziomy i nastąpi szczelinowanie węgla, aby uwolnić z niego metan.

- Sekcja pozioma powinna być wiercona jeszcze w tym roku; być może zdążymy zrobić szczelinowanie na przełomie obecnego i przyszłego roku - uważa wiceminister.

Jeżeli w wyniku szczelinowania widoczne będzie uwalnianie się gazu, tzw. testy złożowe potrwają - w ocenie wiceministra - co najmniej pół roku, czyli do drugiej połowy 2014 r. Później przeprowadzony byłby kolejny eksperyment, w innej kopalni i przez innych naukowców, choć także pod nadzorem Państwowego Instytutu Geologicznego. Chodzi o zobiektywizowanie wyników badań.

Według Woźniaka, pilotażowy projekt, choć świetnie przemyślany, obarczony jest ryzykiem, związanym z charakterem polskiego węgla, który dość trudno oddaje metan. Może się więc okazać, że badanie nie zakończy się sukcesem. Wiceminister uważa jednak, że konieczne jest podjęcie takiej próby i wykonanie jej "ze szczególną starannością".

- Jest najwyższa pora, żeby to zrobić. W pokładach węgla mamy uwięzione ogromne ilości metanu, które - pomijając to, że się marnują, bo wypuszczamy je w powietrze - pogarszają warunki eksploatacji dołowej, czyniąc ją bardzo niebezpieczną - wskazał Woźniak, przypominając, że z pokładów metanowych pochodzi przeważająca część wydobywanego w Polsce węgla.