GIG: otwarto Centrum Czystych Technologii Węglowych

Uroczystego otwarcia CCTW dokonali (na zdjęciu od lewej): marszałek województwa śląskiego Mirosław Sekuła, Główny Geolog Kraju Piotr Woźniak, prof. Jerzy Buzek, wiceminister środowiska Beata Jaczewska oraz dyrektor naczelny GIG prof. Józef Dubiński

Najnowocześniejszy w Europie ośrodek badawczy węgla - Centrum Czystych Technologii Węglowych otwarto uroczyście we wtorek (14 maja) przy Placu Gwarków w Katowicach, na terenie Głównego Instytutu Górnictwa.

- Naszym zadaniem jest uczynić z węgla paliwo high-tech, przyjazne, czyste, nowoczesne. To centrum będzie użyteczne dla gospodarki, dla Polski i dla Europy, która - choć się do tego nie przyznaje - jest jednym z największych konsumentów węgla na świecie - mówił prof. Józef Dubiński, dyrektor GIG.

Zainteresowanie otwarciem centrum przerosło oczekiwania: polscy i zagraniczni goście Europejskiego Kongresu Gospodarczego, wśród których byli m.in. przedstawiciele ministerstw środowiska, gospodarki, nauki i szkolnictwa wyższego, parlamentarzyści, członkowie korpusu dyplomatycznego, władze samorządowe województwa i śląskich miast oraz szefowie największych firm przemysłowych, z trudem mieścili się w auli GIG, gdy prof. Dubiński wspominał początki projektu.

Pomysł budowy centrum w 2005 roku przywiózł z Brukseli do Katowic europoseł Jerzy Buzek, który żartował, że przed ośmiu laty nikt na Śląsku nie wiedział, czym są tajemnicze czyste technologie węglowe. - Dziennikarze dopytywali, czy po ich zastosowaniu górnicy będą na pewno mniej ubrudzeni wyjeżdżać po szychcie na powierzchnię... - mówił Buzek, dodając:

- Ten projekt wziął się z naszych marzeń. Centrum spełnia najwyższe światowe standardy. Zwiedzałem najlepsze ośrodki naukowe w Europie i dzisiaj wiem, że nie musimy mieć żadnych kompleksów! - prof. Buzek gratulował sukcesu gospodarzom obiektu. CCTW jest wspólnym dziełem GIG w Katowicach oraz Instytutu Chemicznej Przeróbki Węgla w Zabrzu, których wniosek uzyskał doskonałą ocenę polskich władz i przekonał Komisję Europajską, by zaakceptowała ogromny projekt.

Doskonały przykład polskiego sukcesu skompelementowała w liście do uczestników minister nauki i szkolnictwa wyższego Barbara Kudrycka. Gratulowała również "efektywnego i efektownego wykorzystania funduszy unijnych".

Projekt kosztował ponad 190 mln zł, z czego 162 mln zł przekazała na Śląsk Unia Europejska. Dęta orkiestra górnicza kopalni Sośnica Makoszowy uczciła Unię odegraniem jej hymnu, który zabrzmiał zaraz po dźwiekach hymnu górniczego.

Inteligentny, trzykondygnacyjny budynek, który naszpikowano elektroniką i najnowszym sprzętem, wypełniają laboratoria oraz m.in. mulitmedialna sala konferencyjna, skąd przez ogromne szklane ściany roztacza się malowniczy widok na miasto. Ceglaste okładziny fasad i czerwone obramowania okien są wyraźną aluzją projektanta do tradycji upiekszania domów w architekturze górnośląskich miast.

Biało-czerwoną wstęgę przed wejściem do budynku CCTW przy Placu Gwarków przecięli marszałek Województwa Śląskiego Mirosław Sekuła, Główny Geolog Kraju Piotr Woźniak, europoseł prof. Jerzy Buzek, podsekretarz stanu w Ministerstwie Środowiska Beata Jaczewska oraz - pełniący honory domu - dyrektor Głównego Instytutu Górnictwa prof. Józef Dubiński.

W laboratoriach CCTW naukowcy zajmą się m.in. procesami zgazowania i upłynniania węgla, jego oddziaływaniem na środowisko, możliwością składowania i ponownego użycia dwutlenku węgla, oceną jakości paliw stałych, skutecznością wytwarzania i użytkowania energii.

Piotr Woźniak, Główny Geolog Kraju i podsekretarz stanu w Ministerstwie Środowiska powiedział, że ma nadzieję, iż pojawienie się na Śląsku nowoczesnego CCTW pomoże przyspieszyć prace nad technologiami, których wdrażanie w Polsce "nie idzie tak szybko, jak byśmy sobie życzyli" a jako przykład wymienił zgazowanie węgla.

Marek Ściążko, dyrektor IChPW w Zabrzu jest pewien, że przyszłość wymusi kontynuowanie prac badawczych i konieczność wynajdowania jeszcze doskonalszych technologii wykorzystania węgla. W swym wystąpieniu zasugerował, że jeszcze w XXI w. takim samym problemem, jak obecnie utylizacja dwutlenku węgla, może stać się dla naukowaców kwestia odzyskania z węgla metali, takich jak rteć itp. Dlatego rósł będzie popyt na prace badawcze i odpowiedzi naukowe a CCTW będzie coraz bardziej potrzebne.

W skład Centrum Czystych Technologii Węglowych oprócz otwartego w Katowicach budynku głównego wchodzą też zmodernizowany zabrzański Instytut Chemicznej Przeróbki Węgla i mikołowska kopalnia doświadczalna Barbara, gdzie zbudowano podziemy poligon doświadczalny oraz duże i skomplikowane instalacje na powierzchni, w których naukowcy testować będą technologie wykorzystania węgla w górnictwie, energetyce, ale też w przemyśle poza tymi branżami.

W galerii: Otwarcie Centrum Czystych Technologii Węglowych. Katowice, 14 maja 2013 r. (zdjęcia: Jarosław Galusek - portal górniczy nettg.pl)