Większa konkurencja wzmocni pozycję konsumenta na wolnym rynku gazu - mówili uczestnicy debaty, zorganizowanej w piątek (15 marca), w Światowym Dniu Konsumenta przez UOKiK. Podstawą do dyskusji były m.in. wnioski z kontroli umów na dostawę gazu.
UOKiK pod koniec 2012 r. skontrolował 159 wzorców umów, na podstawie których umowy na dostawę gazu zawarło ponad 6 milionów konsumentów. Były to umowy zawierane przez 7 spółek z grupy PGNiG i 9 największych alternatywnych dostawców, czyli - jak podkreślił Urząd - obejmujące praktycznie 100 proc. rynku. W umowach znaleziono 179 nieprawidłowości, w tym 134 niedozwolone klauzule. Część spraw UOKiK skieruje do sądu.
Wicedyrektor krakowskiej delegatury UOKiK Marek Szarzyński podkreślał, że dla klientów najpoważniejsze konsekwencje rodzą kwestie przyłączeń, bo na przyłączenie do sieci trzeba czekać długo, a firmy gazowe ograniczają swoją odpowiedzialność za niedotrzymanie warunków umowy dotyczącymi terminu.
- To jest sprzeczne z dobrymi obyczajami, bo zwłoka w przyłączeniu może powodować konkretne szkody majątkowe - mówił.
Uczestnicy debaty oceniali, że generalnie skarg czy reklamacji nie jest dużo. Być może niska liczba skarg do UOKiK na firmy gazownicze wynika z faktu, że te usługi wcale nie są złej jakości - mówił dyrektor departamentu regulacji PGNiG Andrzej Janiszowski.
Prezes Federacji Konsumentów Kamil Pluskwa-Dąbrowski mówił, że większość spraw sądowych, jakimi zajmuje się jego organizacja dotyczy kwestii przyłączeń do sieci i konsumenci z reguły te procesy wygrywają, choć ciągną się one miesiącami.
W ocenie prezesa Federacji, dziś struktura rynku - z dominującym PGNiG i niewielką konkurencją - jest zbyt trudna, by wymusić dbanie o konsumenta. Przestrzegał jednak przed "błyskawicznym deregulowaniem na siłę".
- Wtedy pojawiają się podmioty nieuczciwe, która np., zbierają wielu klientów a potem ich odsprzedają albo zupełnie z rynku znikają - podkreślał Pluskwa-Dąbrowski.
Prezes Urzędu Regulacji Energetyki Marek Woszczyk zaznaczył, że nie dojdzie do szybkiej liberalizacji rynku gazu dla odbiorców indywidualnych, bo nie jest ona możliwa. Woszczyk zauważył, że dziś konkurencja na rynku gazu jest niewielka, ale rozwija się na obszarach, "na których podmiot zasiedziały (PGNIG) nie chce się rozwijać".
- Budują tam sieci dystrybucyjne, przyłączają klientów, bo od tego zależy ich być albo nie być - mówił Woszczyk.
- To czego nie załatwią nowe regulacje rynku, załatwi konkurencja - dodał.
Woszczyk podkreślał, że dziś system taryfowy mocno wiąże dystrybutora i sprzedawcę, natomiast w przyszłych przepisach, "w systemie, którego się spodziewamy", usługa sieciowa i cena towaru zostaną wyraźnie rozdzielone.
- Nowe przepisy nie rozwiążą wszystkich problemów konsumentów, rozwiąże je jednak konkurencja. Zachowania na rynku gazu są podobne do zachowań podmiotów na rynku energii elektrycznej - im podmiot większy, tym mniej zdolny do działania w warunkach konkurencji, czyli zaopiekowania się klientem - dodał prezes URE.
Z zamówionego przez Urząd sondażu wynika, że 29 proc. ankietowanych nie wie, że może zmienić sprzedawcę gazu, a 59 proc. nie posiadało wiedzy na ten temat. Jak podkreślił Urząd, problemy sprawiły również odpowiedzi na pytanie, do kogo zwrócić się o pomoc w przypadku sporu z dostawcą gazu. Urząd Regulacji Energetyki wskazało 9 proc. a rzeczników konsumentów 17 proc. ankietowanych. Tylko 3 proc. badanych reklamowało kiedykolwiek rachunek za gaz, a 52 proc. nie ma żadnych zastrzeżeń do dostawców. Dla 62 proc. badanych rachunki za gaz są zrozumiałe.
wkr/ drag/
