Fiskus: od 2005 r. o 58 proc. mniej kontroli skarbowych

Urzędy skarbowe dokonują oceny ryzyka nieprawidłowości na podstawie dostępnych danych o podatniku i przeprowadzają kontrolę tylko tam, gdzie to ryzyko jest wysoki

Liczba kontroli skarbowych w latach 2005-14 spadła o 58 proc. - wynika z pisma wiceministra finansów Jacka Kapicy do marszałka Senatu Bogdana Borusewicza. MF informuje w nim jednocześnie, że w tym okresie znacznie zmniejszyła się też liczba przestępstw i wykroczeń skarbowych.

Z pisma wynika także, że najwięcej kontroli dotyczyło podatku VAT (73,62 proc.), a zdecydowanie najmniej (1,36 proc.) - podatku CIT. Na drugim miejscu po VAT były kontrole w zakresie PIT (24,74 proc.). Tymczasem z niedawnego raportu MFW wynika, że największe uszczuplenia podatkowe w Polsce dotyczą obok VAT właśnie CIT.

List ministra Kapicy do marszałka Senatu jest odpowiedzią na kwietniowe oświadczenie złożone przez senatora Waldemara Kraskę i innych senatorów. Pytali oni wtedy m.in. o liczbę kontroli skarbowych, a także o kontrole skarbowe u rolników.

Z odpowiedzi resortu finansów wynika, że choć między rokiem 2005 a 2014 wzrosła o 11,5 proc. liczba podmiotów podlegających kontroli podatkowej, to o ponad 58 proc. spadła liczba przeprowadzanych kontroli (ze 191 tys. 818 w 2005 roku do 78 tys. 867 w 2014 roku).

"Zmniejszenie liczby kontroli w ostatnich latach jest wynikiem zmiany podejścia do podatnika jako klienta administracji podatkowej oraz wdrożenia rozwiązań oceny ryzyka, prowadzących do skoncentrowania działań na podmiotach uchylających się od opodatkowania, a tym samym ograniczenia działań restrykcyjnych wobec podatników prawidłowo wypełniających obowiązki podatkowe" - czytamy w piśmie ministra Jacka Kapicy.

W dodano w nim, że administracja dokonuje oceny ryzyka nieprawidłowości na podstawie dostępnych danych o podatniku i przeprowadza kontrolę tylko tam, gdzie to ryzyko jest wysokie.

MF informuje też, że w latach 2005-14 zmniejszyła się liczba naruszeń przepisów, stanowiących podstawę wszczęcia postępowania w trybie Kodeksu karnego skarbowego - z 47 tys. 850 w 2005 roku do 29 tys. 41 w 2014 roku. Ponieważ jednak mniej było kontroli, naruszenia stanowiły większy ich odsetek - w 2005 roku naruszeń było 24,9 proc., a w 2014 roku 36,4 proc. (wzrost o 11,5 proc.).

Resort finansów wspomina też w piśmie o przedłużających się kontrolach skarbowych. Wyjaśnia, że stanowią one niewielki odsetek wszystkich kontroli, a przedłużenia stosowane są tylko wówczas, gdy w toku kontroli ujawnione zostanie zaniżenie zobowiązania podatkowego lub zawyżenie straty o ponad 10 proc.

Ministerstwo przekonuje zarazem, że rozwiązania prawne regulujące kwestię przedłużania kontroli "w dostatecznym stopniu zapewniają właściwą ochronę praw podatnika".

W piśmie jest też mowa o kontrolach u podmiotów prowadzących działy specjalne produkcji rolnej - przede wszystkim pod kątem zasadności zwrotów podatku VAT. Wynika z niego jednak, że kontrolowana jest niewielka część prowadzących specjalną produkcję rolną - w 2014 roku skontrolowano 2,5 proc. takich producentów.