fot: Jacek Srokowski
Do samorzutnego pożaru endogenicznego doszło 636 m pod ziemią w kopalni „Halemba-Wirek”
fot: Jacek Srokowski
Hałda Panewniki w Katowicach od półwiecza jest miejscem składowania odpadów poeksploatacyjnych kopalni Halemba. Zajmuje obszar o wielkości ok. 100 ha, położony pomiędzy Mikołowem, Rudą Śląską i Katowicami. Według szacunków ekspertów do 2000 r. na hałdę trafiło ponad 20 mln t odpadów pogórniczych. Teraz trzeba zająć się ich eksploatacją. Zadanie do łatwych należeć nie będzie. Wymaga bowiem zastosowania nowoczesnych technologii.
Wejście w życie unijnej dyrektywy regulującej kwestie gospodarki odpadami poeksploatacyjnymi powoduje konieczność jak najszybszego rozwiązania problemu.
- Istnieje ponadto pilna potrzeba odwęglenia hałdy, celem zapobieżenia jej samozapłonowi w przyszłości, co wiązałoby się z emisją dwutlenku węgla do atmosfery - wyjaśnia Tadeusz Koperski, prezes i dyrektor naczelny katowickiego Haldexu, firmy wyspecjalizowanej w eksploatacji zwałowisk odpadów i rekultywacji terenów poeksploatacyjnych.
Spółka dzierżawi od Kompanii Węglowej obszar 3,5 ha, niezbędny do wzniesienia mobilnego zakładu przeróbczego. Obecnie w toku są procedury mające doprowadzić do objęcia dzierżawą całej hałdy i pełnego zarządzania nią.
Mobilna płuczka
Koszty inwestycji, w tym budowy, zakupu i montażu instalacji płuczki mobilnej ze sprzętem ciężkim oszacowano na 20 mln zł. 30 proc. kosztów pokryją dotacje z Programu 4.6 Infrastruktura i Środowisko, finansowanego przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.
- W efekcie prowadzonych przez nas prac powstaną miały energetyczne i kruszywa o różnym przeznaczeniu, w tym do prac inżynieryjnych i rekultywacji biogleby. Uzyskany zostanie ponadto materiał niezbędny do prowadzenia dalszych działań rekultywacyjnych na samej hałdzie - tłumaczy dalej Tadeusz Koperski.
Zgodnie z decyzjami samorządu mikołowskiego składowisko będzie rekultywowane w kierunku leśnym, a wszystkie prace z tym związane mają zakończyć się do 2026 r.
Warto podkreślić, że Haldex posiada ponad pięćdziesięcioletnie doświadczenie w dziedzinie rewitalizacji terenów zdegradowanych przez przemysł ciężki. Spółka powstała na podstawie umowy między rządami Polski i Węgier w sprawie utworzenia mieszanego przedsiębiorstwa w celu wykorzystania hałd odpadów węgla kamiennego. Przed trzema laty Kompania Węglowa kupiła "węgierski" pakiet akcji. Tym samym Haldex stał się częścią jej grupy kapitałowej.
Bagaż doświadczeń
W całej swej historii spółka przerobiła około 155 mln t odpadów pogórniczych, odzyskując 17 mln t miałów energetycznych.
- Jesteśmy również producentem paliwowych mieszanek tworzonych na bazie miałów energetycznych i produkowanych granulatów mułowych - zaznacza Koperski.
Nowoczesna technologia przeróbki pozwala na wykorzystanie odpadowego mułu powęglowego do produkcji pełnowartościowego surowca energetycznego, polepszając podstawowe parametry paliwa - wilgotność i kaloryczność. Obniżeniu ulega przy tym poziom emisji siarki. Produkcja granulatu mułowego prowadzona jest w zakładzie Haldex-Makoszowy w Zabrzu. Jego możliwości produkcyjne szacuje się obecnie na 12 tys. t miesięcznie. Podobne instalacje funkcjonują także w ZG Piekary oraz kopalni Brzeszcze. Obecnie realizowana jest kolejna, w kopalni Knurów-Szczygłowice.
