Dzień blackoutu kosztuje 40 miliardów złotych

— To twardy fundament bezpieczeństwa narodowego i odporności gospodarczej Polski — podkreślał wiceminister Konrad Wojnarowski, odnosząc się do energetyki rozproszonej.

Co najmniej 40 mld zł strat w ciągu jednej doby — tyle, według wiceministra energii Konrada Wojnarowskiego, kosztowałby polską gospodarkę blackout. Podczas IV Kongresu Energetyki Rozproszonej w Krakowie wskazywał, co ma ograniczyć to ryzyko: lokalne źródła, sprawne sieci i magazyny energii. Podkreślał też, że bezpieczeństwa dostaw nie można oprzeć wyłącznie na źródłach zależnych od pogody.

— Blackoutu, którego jeden dzień, jeden dzień dla polskiej gospodarki oznaczałby co najmniej 40 miliardów złotych strat — mówił Konrad Wojnarowski 4 listopada w Centrum Kongresowym ICE Kraków.

Wiceminister powoływał się na wyliczenia administracji rządowej, Urzędu Regulacji Energetyki i podmiotów sektora energetycznego. Nie przedstawił ich metodologii, ale przywołana kwota wyznaczyła główny temat wystąpienia: jak przebudować energetykę, by ograniczyć ryzyko kosztownych przerw w zasilaniu.

Lokalna energia jako tarcza

Konrad Wojnarowski wskazywał na napięcia geopolityczne, cyberzagrożenia i ataki hybrydowe na infrastrukturę krytyczną. Odpowiedzią ma być rozproszenie wytwarzania, w tym rozwój lokalnych mikrosystemów, klastrów i spółdzielni energetycznych zdolnych do pracy wyspowej.

— To twardy fundament bezpieczeństwa narodowego i odporności gospodarczej Polski — podkreślał, odnosząc się do energetyki rozproszonej.

Sektor potrzebuje teraz profesjonalnego zarządzania i trwałych modeli biznesowych. Sam przyrost liczby instalacji nie wystarczy.

— Kończy się bowiem etap spontanicznego, entuzjastycznego rozwoju rozproszonych źródeł. Nadchodzi czas pełnej profesjonalizacji, dojrzałości biznesowej, integracji ze strukturami państwa — mówił dalej podczas swego wystąpienia.

Sama pogoda nie wystarczy

W lokalnym systemie potrzebne są także źródła, których produkcją można sterować. Konrad Wojnarowski wskazywał na biogaz i biometan oraz niewykorzystany potencjał krajowych surowców i odpadów.

— Rozwój energetyki rozproszonej nie może przecież opierać się wyłącznie na źródłach zależnych od pogody — zaznaczał. — Tą bazą na poziomie lokalnym jest biogaz.

Biogazownie i biometanownie mają łączyć stabilną produkcję energii z zagospodarowaniem odpadów i rozwojem obszarów wiejskich. Jak zapewniał wiceminister, to jeden z rządowych priorytetów inwestycyjnych i legislacyjnych.

Sieci muszą nadążyć za prosumentami

Rozwój mikroinstalacji pokazał, że obywatele chcą współtworzyć rynek energii. Według Konrada Wojnarowskiego hamulcem pozostaje jednak przepustowość sieci niskiego i średniego napięcia.

Wiceminister zapowiadał większe nakłady na dystrybucję. Mówił o inteligentnym zarządzaniu produkcją i zużyciem energii, także z wykorzystaniem sztucznej inteligencji. Z modernizacją sieci musi iść w parze rozwój magazynowania.

— Nie ma bowiem nowoczesnej energetyki bez nowoczesnego magazynowania — podkreślał.

Zapowiadał rozwiązania finansowe, dzięki którym magazyn energii stanie się opłacalnym elementem klastra lub spółdzielni energetycznej i pomoże bilansować lokalną produkcję oraz zużycie.

Ciepłownictwo też potrzebuje modernizacji

Zmiany obejmą również lokalne ciepłownictwo. Wojnarowski wymieniał pompy ciepła, geotermię, biomasę, kogenerację i ciepło odpadowe. Ich wykorzystanie ma ograniczać udział węgla w produkcji ciepła i poprawiać jakość powietrza.

Wiceszef resortu energii podkreślał przy tym znaczenie współpracy uczelni, laboratoriów i przedsiębiorstw. Zaprosił uczestników kongresu do prac nad polityką energetyczną Polski do 2050 r., której publikację zapowiedział na drugi kwartał 2027 r.

ISAC-SIG dzieli się doświadczeniem

Praktyczny wymiar bezpieczeństwa pokazała sesja zorganizowana z inicjatywy ISAC-SIG, we współpracy z Wydziałem Informatyki AGH i Dowództwem Komponentu Wojsk Obrony Cyberprzestrzeni (DKWOC). Przedstawiciele górnictwa i energetyki konwencjonalnej przyjechali podzielić się doświadczeniami z energetyką rozproszoną. Po atakach na ten sektor z grudnia 2025 r. taka wymiana wiedzy nabrała szczególnego znaczenia.

ISAC-SIG — Centrum Wymiany i Analiz Informacji z obszaru Cyberbezpieczeństwa – Surowce i Georóżnorodność — skupia administrację, naukę i przemysł. Spółki wymienione w jego oficjalnym składzie to KGHM Polska Miedź, Polska Grupa Górnicza, Jastrzębska Spółka Węglowa, JSW IT Systems, Lubelski Węgiel Bogdanka, TAURON Polska Energia, PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna oraz Enea.

ISAC-SIG łączy instytucje i przedsiębiorstwa, które odpowiadają za zasoby, wydobycie i dostawy energii. Chcemy, aby doświadczenie zdobyte w jednym zakładzie pomagało chronić pozostałe. Dlatego rozwijamy współpracę z AGH i DKWOC oraz dzielimy się wiedzą z energetyką rozproszoną — powiedział portalowi netTG prof. Krzysztof Szamałek, dyrektor PIG-PIB i szef Państwowej Służby Geologicznej

Współpraca z DKWOC, rozpoczęta rok wcześniej przy inauguracji Cyber Legionu w AGH, przełożyła się na rozwój aktywnej wspólnoty ekspertów. Jej zaplecze tworzą m.in. PIG-PIB, WUG, IGSMiE PAN i uczelnie. Współdziałanie z Wydziałem Informatyki AGH i wojskiem wspiera wymianę informacji, szkolenia z cyberobronności oraz przygotowanie zespołów do reagowania na incydenty. Misja ISAC-SIG jest praktyczna: dzielić się doświadczeniem zdobytym w dużych zakładach i pomagać innym podmiotom lepiej chronić ich infrastrukturę.

Cyber Legion daje przestrzeń

Współpraca uczelni, przemysłu i DKWOC pozwala oprzeć szkolenia na rzeczywistych problemach przedsiębiorstw. Cyber Legion daje przestrzeń do łączenia tych kompetencji. Zależy nam, by uczestnicy potrafili wykorzystać zdobytą wiedzę podczas incydentu i sprawnie współdziałać z innymi zespołami – podkreśla prof. Marek Kisiel-Dorohinicki, dziekan Wydziału Informatyki AGH

Dużym zainteresowaniem cieszył się panel „Rozproszona energia, wspólna odpowiedzialność”, moderowany przez Piotra Tosia z WUG. W sesji uczestniczyli przedstawiciele TAURONU, PGE GiEK, WUG, CERT Polska działającego w NASK oraz DKWOC, reprezentowanego przez płk. Jarosława Wacko. Po raz pierwszy w tym środowisku zaprezentował się również tworzony przy PSE CSIRT Energia, reprezentowany przez Łukasza Krajkowskiego.

— Żaden podmiot nie jest dziś w stanie zapewnić pełnej odporności samodzielnie. Energetyka funkcjonuje jako system wzajemnych zależności między wytwórcami, operatorami sieci, dostawcami technologii, firmami serwisowymi, operatorami telekomunikacyjnymi i administracją publiczną — wskazuje Waldemar Lutkowski, wiceprezes zarządu PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna, w materiale przygotowanym do panelu.

Od wspólnych ćwiczeń do współpracy

Krakowska sesja odbyła się około miesiąca po cyberpoligonie KGHM Cyber Challenge 2026. KGHM zgromadził zespoły z kilku spółek, w tym członków ISAC-SIG, aby wspólnie sprawdzić procedury obronne i komunikację kryzysową. Uczestnicy ćwiczyli analizę incydentów, uzgadnianie działań i przekazywanie informacji pod presją czasu.

W KGHM zespoły z różnych spółek wspólnie ćwiczyły analizę incydentów i komunikację kryzysową. Tak rozumiemy misję ISAC-SIG: wymieniać doświadczenia, szkolić ludzi i sprawdzać współdziałanie w praktyce. Teraz chcemy dzielić się tym dorobkiem z energetyką rozproszoną, bo ciągłość dostaw zależy od przygotowania wszystkich uczestników systemu – podkreślał otwierając panel dyskusyjny prof. inż Artur Dyczko, przewodniczący ISAC-SIG

To właśnie takie doświadczenia ISAC-SIG wnosi do rozmowy z energetyką rozproszoną. Wnioski ze wspólnych ćwiczeń mają służyć kolejnym szkoleniom i lepszemu przygotowaniu przedsiębiorstw do cyberataków. Do przebiegu cyberpoligonu w KGHM i jego rezultatów wrócimy na łamach netTG.pl.