Dzięki nowej decyzji UE produkty z recyklingu nie będą toksyczne

Unia dąży do tego, żebyśmy więcej elektrośmieci zbierali i ograniczyli ich transport

Unia Europejska zakazuje używania do produkcji tworzyw z recyklingu, w których stwierdzono wysoką zawartość opóźniaczy spalania zaliczanych do grupy polibromowanych difenyloeterów (PBDE) - poinformowała portal netTG.pl Katarzyna Salus z Fundacji Kupuj Odpowiedzialnie.

Unia Europejska zrobiła ważny krok w kierunku uporządkowania kwestii związanych z recyklingiem produktów i zabrania ponownego użycia materiałów zawierających toksyczne opóźniacze spalania, znane jako PBDE. Badacze ujawnili, że w całej Europie można kupić produkty, które zawierają bardzo wysokie ilości niebezpiecznych opóźniaczy spalania. Artykuły te wytworzone były m.in. z tworzyw pochodzących ze zużytych urządzeń elektronicznych.

PBDE, o których wiadomo, że zakłócają funkcjonowanie tarczycy, powodują zaburzenia neurologiczne i zaburzenia uwagi u dzieci, zostały zakazane na całym świecie przez Konwencję Sztokholmską dziesięć lat temu. Jednak chemikalia te nadal są obecne w produktach z tego względu, że artykuły te są wykonane z tworzyw sztucznych pochodzących z recyklingu. Przyczyną tego stanu jest luka w Konwencji Sztokholmskiej – np. zgodnie z przepisami, dopuszczalny limit stężenia należącego do grupy PBDE OktaBDE w pierwotnych tworzywach sztucznych wynosi 10 ppm. Dla produktów wytworzonych z materiałów pozyskanych z recyklingu limit ten wynosi aż 1000 ppm!

Komisja Europejska wystosowała list, w którym prosi o wycofanie zapisów dotyczących zwolnień dla materiałów z recyklingu zawierających PBDE. Decyzja UE, aby nie dopuścić do recyklingu tworzyw zawierających opóźniacze spalania, ograniczy również rozpowszechnianie się dioksyn podczas produkcji artykułów.

Na problem zwrócono uwagę po badaniach przeprowadzonych przez Arnikę, HEAL i IPEN w 2018 r. Fundacja Kupuj Odpowiedzialnie również była zaangażowana w te działania. Badanie plastikowych produktów wykonanych z materiałów z recyklingu obecnych na polskim rynku ujawniło, że w zabawkach (np. w kostce Rubika) czy akcesoriach do włosów znajdują się opóźniacze spalania w stężeniach znacznie przekraczających normy.

Badania wykazały obecność opóźniaczy spalania z grupy PBDE. Produkty je zawierające mogą być legalnie poddane recyklingowi, pomimo dobrze znanych negatywnych skutków ich występowania dla środowiska i zdrowia ludzi. Produkty takie nie byłyby dopuszczone do sprzedaży, gdyby nie były wykonane z tworzyw z recyklingu.

- Zamykając tę niebezpieczną lukę, UE zrobiła ważny krok dla ochrony zdrowia publicznego - powiedziała Jitka Strakova, ekspertka Arniki ds. toksycznych chemikaliów i koordynatorka grupy roboczej IPEN ds. dioksyn i odpadów. - Ustawodawcy, którzy twierdzą, że chronią nas przed toksycznymi chemikaliami, nie mogą akceptować zasad dopuszczających niebezpieczne substancje w zabawkach. Tak właśnie działa obecny zapis dotyczący wyjątku dla produkcji wyrobów z tworzyw z recyklingu.

Recykling produktów jest bardzo ważny, ale musi się odbywać z poszanowaniem dla zdrowia ludzkiego i środowiska oraz musi być poddany wnikliwej kontroli. Decyzja Komisji Europejskiej o zniesieniu wyjątku dotyczącego recyklingu PBDE to pierwszy krok na drodze do wyeliminowania związków powodujących trwałe zanieczyszczenia organiczne (TZO) ze środowiska.