Deputaty: tona po raz ostatni

Cena zbytu węgla w porównaniu do 2012 r. spadła w Kompanii Węglowej o 15,6 proc.

Zarząd Kompanii Węglowej zdecydował o przywróceniu emerytom i rencistom pełnego wymiaru deputatu węglowego za rok 2014.

- Uchwała zarządu stanowi, że 1 t węgla deputatowego będzie wydawana emerytom nie w ekwiwalencie pieniężnym, lecz w naturze. Można ją odebrać do 30 czerwca 2015 r. Emeryci, którzy nie wyrażą chęci zamiany ekwiwalentu na węgiel, będą czekać na jego wypłatę do końca 2015 r. - wyjaśnia w rozmowie z TG Piotr Rykala, wiceprezes KW ds. pracy.

W lutym w związku z trudną sytuacją spółki zarząd Kompanii Węglowej, w porozumieniu z zakładowymi organizacjami związkowymi, zdecydował o okrojeniu emeryckich deputatów o 1 t. Decyzja wywołała protesty i falę sądowych pozwów przeciwko Kompanii. Sąd pierwszej instancji przyznał rację skarżącym emerytom, uznając, że prawo do bezpłatnego węgla na 2014 r. zostało nabyte z dniem 1 stycznia i nie można go odbierać w trakcie roku. Do poglądu tego przychylił się także Sąd Okręgowy w Gliwicach, oddalając apelację spółki.

Deputat węglowy dla 161 tys. emerytów i rencistów kosztuje Kompanię Węglową ponad 266 mln zł rocznie. Ta kwota przekracza wartość miesięcznych uposażeń (bez kosztów) zatrudnionych w spółce górników. W 2003 r., gdy powstawała Kompania Węglowa, prawo do ekwiwalentu miało 143 tys. osób, co kosztowało firmę 90,4 mln zł. Co roku, wraz z kolejnymi odejściami pracowników KW na emerytury i renty, liczba osób uprawnionych do otrzymywania świadczenia rośnie. Kompania Węglowa wydaje też bezpłatny węgiel pracownikom 14 zlikwidowanych kopalń działających w ramach w ramach byłych spółek węglowych, a także kopalń zlikwidowanych już w strukturach samej Kompanii.

2014 r. będzie jednak prawdopodobnie ostatnim rokiem, w którym byli pracownicy KW mogą liczyć na ten przywilej. Pod koniec września zarząd spółki postanowił bowiem, że od 1 stycznia 2015 r. emeryci i renciści z Kompanii Węglowej zostaną całkowicie pozbawieni prawa do bezpłatnego węgla. Wypowiedzenia porozumienia zawartego z organizacjami związkowymi dokonano z zachowaniem trzymiesięcznego okresu, który upływa 31 grudnia 2014 r. Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z kwietnia 2013 r. fakt włączenia w 1994 r. deputatu węglowego do podstawy emerytury "czyni w pełni zadość zasadzie równości".

- Twierdzenie o dyskryminacji emerytów i rencistów oraz uprzywilejowaniu pracowników jest w tym przypadku bezpodstawne. Utrata prawa byłego pracownika (emeryta, rencisty) do deputatu (ekwiwalentu) została mu zrekompensowana podwyższeniem podstawy wymiaru emerytury - czytamy w wyroku.

Kompania Węglowa wraz z pozostałymi spółkami węglowymi wystąpiła do rządu RP z wnioskiem o przejęcie przez Skarb Państwa finansowania deputatów emeryckich. Sugestia o konieczności finansowania tego świadczenia przez państwo padła także podczas prac nad "Programem rozwoju górnictwa na lata 2016-2020". Żadne decyzje w tej sprawie jednak nie zapadły, a przedstawiciele rządu wypowiadają się o możliwości przejęcia emeryckich deputatów przez państwo bardzo ostrożnie.