Coraz trudniejsza sytuacja przedsiębiorstw zaplecza górniczego

Firmy okołogórnicze dostarczają kopalniom nie tylko sprzęt, ale także górników różnych specjalności

Przedsiębiorstwa związane z przemysłem węglowym, w tym producenci maszyn, urządzeń oraz firmy usługowe, stanowią istotny element polskiej gospodarki. Jednak obecne trudności finansowe największych spółek węglowych, zmuszonych do wprowadzania oszczędności i redukcji inwestycji, wprowadzają poważne zagrożenie dla przyszłości firm okołogórniczych.

Ukazały się najnowsze badania przeprowadzone na zlecenie Górniczej Izby Przemysłowo-Handlowej poświęcone wyzwaniom społecznym w dobie dekarbonizacji. Tym razem skupiono się m.in. na kwestii przedsiębiorstw okołogórniczych. Z badań wynika, że przedsiębiorstwa okołogórnicze są silnie powiązane z funkcjonowaniem kopalń. Aż 63 proc. przychodów badanych przedsiębiorstw pochodzi z transakcji z kopalniami. Ponadto 82 proc. badanych przedsiębiorstw odnotowało spadki obrotów z branżą górniczą, a dla 26 proc. z nich są to spadki zagrażające kontynuacji działalności.

64 proc. badanych przedsiębiorstw odczuło trudności związane z płynnością wynikające z problemów płatniczych branży górniczej. Co ciekawe - ponad 33 proc. badanych przedsiębiorstw okołogórniczych deklaruje, że w sytuacji utraty wpływów od górnictwa upadnie.

Co grosza, 66 proc. pracowników przedsiębiorstw okołogórniczych nie ma kompetencji, by natychmiast podjąć pracę w innej branży. W przeważającej mierze przedsiębiorcy nie widzą możliwości prostej zmiany profilu działania, celów i strategii, a ich pracownicy boją się zmian i są przywiązani do swojej pracy.

Górnicza Izba Przemysłowo-Handlowa postuluje zatem wprowadzenie m.in. systemowych zabezpieczeń finansowych dla dostaw sprzętu, towarów i usług do producentów węgla, wprowadzenie rozwiązań zachęcających do stosowanie w przetargach publicznych organizowanych przez spółki węglowe preferencji dla towarów oraz usług pochodzących z terenów Unii Europejskiej, a także zapewnienie pakietów dedykowanych usług consultingowych wspomagających zdobywanie nowych rynków, tworzenie nowych produktów i usług oraz zmianę modeli biznesowych.

W szerokim opracowaniu poświęconym badanom GIPH wskazuje na Ustawę z dnia 13 stycznia 2023 r. o Funduszu Transformacji Województwa Śląskiego Spółce Akcyjnej i art. 11. ust 1. „Minister właściwy ze względu na zakres merytoryczny programu może opracować i przyjąć program wsparcia przedsiębiorców, w celu przeciwdziałania negatywnym skutkom wygaszania działalności gospodarczej, w tym działalności wydobywczej węgla kamiennego, występującym na terytorium województwa śląskiego lub poza jego terytorium, zwany dalej „programem okołogórniczym”.

Przypomnijmy, że już z początkiem br. GIPH kierowana przez prezesa Janusza Olszewskiego,  wystąpiła do Miłosza Motyki – ministra Energii, Andrzeja Domańskiego – ministra finansów i gospodarki oraz Katarzyny Pęłczyńskiej-Nałęcz – szefowej resortu Funduszy i Polityki Regionalnej, z prośbą o wspólne podjęcie inicjatywy opracowania i wdrożenia programu wsparcia dla przedsiębiorstw działających w otoczeniu górnictwa węgla kamiennego. Apel dotyczył przeciwdziałania negatywnym skutkom wygaszania działalności wydobywczej węgla kamiennego, które mają miejsce nie tylko na terenie województwa śląskiego, ale i poza jego granicami. Ponadto, Izba zwróciła się do Krzysztofa Gadowskiego – przewodniczącego Podkomisji stałej do spraw Sprawiedliwej Transformacji, o zwołanie posiedzenia, poświęconego sytuacji przedsiębiorców z tego sektora.