Cieplej wiernym, lżej parafialnym kasom

Kilkuset duchownych, w tym duża grupa będących przewodnikami i gospodarzami wspólnot parafialnych proboszczów, uczestniczyło w dwóch wrześniowych konferencjach na temat realizacji inwestycji proekologicznych w obiektach sakralnych. Pierwsza odbyła się 21 września w Pocysterskim Zespole Klasztorno-Pałacowym w Rudach, druga w sześć dni później na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Uczestnikami obu spotkań byli wiceminister środowiska, Bernard Błaszczyk i prezes Wojewódzkiego Funduszu Ochrony środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach, Gabriela Lenartowicz.

Kościoły i zespoły klasztorne, to obiekty szczególne. W tym między innymi sensie, że zazwyczaj są obszerne kubaturowo, a przy tym posiadają zabytkową architekturę. Każda ingerencja w nie nie może zaburzyć ich historycznych i kulturalnych wartości. Także ten aspekt uwzględnia - zaprezentowany w trakcie obu konferencji - "Ekoporadnik parafialny", którego wydanie dofinansował WFOŚiGW. Publikacja ma postać podręcznika, przybliżającego rodzaje przedsięwzięć ekologicznych, na które można pozyskać dotacje lub preferencyjne pożyczki. To pierwsze tego typu wydawnictwo wkrótce trafi do wszystkich parafii w województwie śląskim.

"Ekoporadnik" ma być inspiracją do podejmowania proekologicznych zadań, mających wpływ na jakość życia i środowiska, w tym projektów i inwestycji z zakresu termomodernizacji, ochrony jakości powietrza, pozyskiwania energii ze źródeł odnawialnych, gospodarki odpadami, a także ochrony przyrody i krajobrazu, edukacji ekologicznej, czy profilaktyki zdrowotnej dzieci i młodzieży.

- Chodzi o to, by wszystkim miejscom kultu religijnego dać szansę na wystąpienie o wsparcie finansowe dla proekologicznych inwestycji w kościelnych budowlach, jak i w zabytkowych częściach parków - wskazywał na przydatność poradnika wiceminister Bernard Błaszczyk.

Podkreślał także, że realizacja tego rodzaju inwestycji nie tylko niesie poprawą stanu środowiska, lecz zarazem łączy się z wymiernymi korzyściami ekonomicznymi. Korzystanie z odnawialnych źródeł energii, termomodernizacje, wymiana przestarzałych kotłów grzewczych, czy stolarki okiennej, to konkretne oszczędności nie tylko w parafialnych budżetach. Ważną przy tym okolicznością - na co również zwracał uwagę Błaszczyk - jest godzenie wymogów nowoczesności z zachowaniem historycznego charakteru obiektów.

Konferencje były okazją do prezentowania możliwości współfinansowania przez WFOŚiGW nowoczesnych rozwiązań ekologicznych prowadzonych w obiektach sakralnych w regionie. W wielu parafiach, po kompleksowych termomodernizacjach, już działają pompy ciepła, instalacje solarne czy fotowoltaiczne. Województwo śląskie, jak się okazuje, jest krajowym liderem w wykorzystywani na te cele środków pomocowych. WFOŚiGW w Katowicach rocznie na działania związane z ochroną środowiska wydaje blisko 500 mln złotych. W ciągu trzech ostatnich lat ponad 16 mln złotych trafiło na realizację 80 zadań w obiektach sakralnych. Ale w ocenie prezes WFOŚiGW, Gabrielii Lenartowicz - dzięki takim spotkaniom - ta współpraca może być jeszcze skuteczniejsza.

- Będzie temu służyło lepsze poznanie mechanizmów pozyskania wsparcia z naszego Funduszu. Interesuje nas, aby świątynie ze względu na swój charakter stawały się coraz bardziej ekologiczne. To trudne obiekty do termomodernizacji. Trudne ze względu na specyfikę budowy, powierzchnię okien i witraży. Wiele parafii ma zabytkowe świątynie i z myślą o nich wprowadziliśmy duże ułatwienia. Zgadzamy się w takich przypadkach na zaakceptowanie wyższych kosztów modernizacji, niż przy remoncie na przykład szkół, czy urzędów. Najważniejszy jednak jest dobry przykład działań proekologicznych, podejmowanych w lokalnych społecznościach przez parafię - mówiła Gabriela Lenartowicz.

Pogląd, że nic tak dobrze nie spopularyzuje zachowań służących ochronie środowiska jak przykład lokalnych autorytetów, podzielali też w trakcie spotkania na Wydziale Teologicznym Ewa Maniecka z WFOŚiGW oraz ks. Krzysztof Gajda z Kurii Metropolitalnej. Obszerne wątki ich wystąpień również były poświęcone praktycznym korzyściom i sposobom wykorzystania oferty Funduszu dla wspomagania działań inwestycyjnych, ochronie przykościelnych zespołów parkowych, organizacji wyjazdów dzieci do czystych ekologicznych miejscowości, a także edukacji ekologicznej.