Bytom: elektrociepłownia Szombierki zamieni się w centrum kultury
fot: Kajetan Berezowski
Do bytomskiej elektrociepłowni wiedzie szlak Górnośląskich Kolei Wąskotorowych
fot: Kajetan Berezowski
Elektrociepłownia Szombierki kończy swój żywot. Na przełomie lat dwudziestych i trzydziestych ub. stulecia produkowała nawet 100 MW rocznie. Obecnie dostarcza jeszcze energię elektryczną dla Bytomia. Do końca roku ma zostać wyłączona z ruchu.
Prawdopodobnie ostatni pociąg z węglem przyjedzie tu jesienią.
Obiekt ten jest symbolem dawnej potęgi przemysłowej. Idee wczesnego modernizmu, połączone przez niemieckich architektów Emila i Georga Zillmannów ze śmiałymi rozwiązaniami inżynierskimi, opartymi na konstrukcjach stalowych, wyrażają wieże: zegarowa i węglowa oraz hala maszynowni z unikatowym modrzewiowym sklepieniem i emporą, a także najwyższe w Europie ceglane kominy. Jeden z nich liczy sobie 120 metrów.
Na dziedzińcu pod drugim co do wielkości polskim zegarem wieżowym z tarczą na cztery strony świata - można poczuć klimat pruskich zamków. Wnętrza elektrociepłowni posiadają interesującą i inspirującą przestrzeń, w której swoje miejsce mogą znaleźć zarówno amatorzy industrialnych wycieczek jak i artyści, a nawet sportowcy.
Do bytomskiej elektrociepłowni wiedzie szlak Górnośląskich Kolei Wąskotorowych. Trasa licząca 22 km długości i łącząca Bytom z Miasteczkiem Śląskim przez Tarnowskie Góry stanowi dziś fragment 160 km sieci kolejowej, która powstała w 1853 r.
W sezonie kursują po niej składy turystyczne, mijając po drodze m.in. dawną Elektrownię Szombierki (1920), parowozownię Bytom-Karb Wąskotorowa z zabytkowym taborem kolejowym, wyrobiska dawnych kamieniołomów dolomitu w Suchej Górze i Kopalnię Zabytkową Rud Srebronośnych w Tarnowskich Górach.
Oba obiekty leżą na Szlaku Zabytków Techniki Województwa Śląskiego. Obecny właściciel Elektrociepłowni Szombierki, fiński koncern energetyczny Fortum, zadeklarował wyremontowanie jej wnętrz dla potrzeb kultury. Nie od dziś bowiem wiadomo, że wzbudzają one szczególne zainteresowanie wśród artystów. Z powodzeniem służyły również jako miejsce spektakli teatralnych i występów zespołów.
Z kolei wykonawcy autostrady wiodącej w kierunku południowej granicy z Czechami obiecali Górnośląskim Kolejom Wąskotorowym wybudowanie specjalnego mostu, aby już w przyszłym roku zabytkowa kolejka mogła, jak dawniej, zawozić mieszkańców Bytomia i Tarnowskich Gór na plażę nad Chechłem.
W galerii: Ostatni pociąg do elektrociepłowni Szombierki (zdjęcia Kajetan Berezowski - nettg.pl)