fot: Tomasz Rzeczycki
Wieża wyciągowa szybu Bolko przy ul. Kruszcowej w Bytomiu
fot: Tomasz Rzeczycki
Dwa miesiące, zdaniem bytomskiego magistratu, powinna potrwać procedura wpisu do gminnej ewidencji zabytków zabudowy dwóch szybów górniczych. Właścicielem obydwu szybów jest Spółka Restrukturyzacji Kopalń w Bytomiu.
Niedawno Śląski Wojewódzki Konserwator Zabytków w Katowicach wyraził zgodę na włączenie do Gminnej Ewidencji Zabytków w Bytomiu wieży wyciągowej obecnego szybu Bolko Kopalni Orzeł Biały przy ul. Kruszcowej 4 oraz budynku nadszybia szybu Rejtan po KWK Centrum przy ul. Łużyckiej 7. Skąd wyszła inicjatywa objęcia ochroną?
- Działania związane z ujęciem obiektów w Gminnej Ewidencji Zabytków zainicjował Miejski Konserwator Zabytków. Odnośnie nadszybia szybu Rejtan zaistniało zagrożenie jego rozbiórki. Budynek jest powiązany architektonicznie i funkcjonalnie z wieżą wyciągową szybu Rejtan, objętego ochroną konserwatorska poprzez wpis do GEZ, zgodnie z Zarządzeniem Prezydenta Miasta z 21 lipca 2021 r. Planowana rozbiórka nadszybia niosła uzasadnione obawy uszkodzenia bądź negatywnego wpływu na substancję zabytkową wieży. Odnośnie szybu Bolko – obiekt jest częścią Centralnej Pompownia „Bolko”. Obiekt stanowi integralną część materialnego dziedzictwa kulturowego regionu śląskiego i wskazane jest, aby zachować go oraz poddać ochronie konserwatorskiej - odpowiada Tomasz Sanecki z Biura Prasowego Urzędu Miejskiego w Bytomiu.
Zgodnie z przepisami, Prezydent Miasta, działając w porozumieniu z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków, może ująć obiekty w GEZ. Wynika to wprost z art. 22 ust. 5 pkt. 3 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami z dnia 23 lipca 2003 r. Drugim aktem prawnym mającym tu zastosowanie jest rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 10 września 2019 r., zmieniające rozporządzenie w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem.
- Otrzymaliśmy zgodę Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, wysłaliśmy zawiadomienia do właściciela obiektu, informację ogłosiliśmy w Biuletynie Informacji Publicznej. Opracowaliśmy nowe karty i właśnie wysyłamy karty do akceptacji WKZ. O sporządzeniu nowych kart, przed planowanym ich włączeniem do GEZ musimy zawiadomić właściciela, do zawiadomienia załączymy kopię kart. Następnie Zarządzeniem Prezydenta Miasta obiekty zostaną ujęte w GEZ. Informację ogłosimy też w BIP. Szacujemy, że wszystkie działania związane z wpisaniem tych obiektów do GEZ mogą potrwać 2 miesiące. SRK odebrała pisma informujące o zamiarze ujęcia obiektów w GEZ. Nie przekazała jednak pisemnego stanowiska. - informuje Tomasz Sanecki z UM Bytom.
W latach 2021-2022 wystosowano trzy propozycje powiększenia bytomskiego GEZ-u. W 2021 r. Wojewódzki Konserwator Zabytków wystąpił do prezydenta o ujęcie w GEZ-ie wieży wyciągową szybu „Rejtan” KWK „Centrum”. Wieża została ujęta w ewidencji.
Kolejnymi obiektami uznanymi za zabytkowe stały się schron bojowy Zespołu Fortyfikacji Obszaru Warownego „Śląsk" - Punkt Oporu Łagiewniki przy ul. Krzyżowej oraz ciężki schron bojowy Zespołu Fortyfikacji Obszaru Warownego „Śląsk" - Punkt Oporu Łagiewniki przy ul. Spacerowej. WKZ wpisał je w 2021 r. do rejestru zabytków po wystąpieniu Stowarzyszenia na Rzecz Zabytków PRO-FORTALICJUM.
Konserwator wpisał też do rejestru zabytków nadwieszoną stalowej część budynku modernistycznej bramowej nastawni kolejowej Bt po wystąpieniu Stowarzyszenia Miasto dla Mieszkańców.
