Betonowe kręgi i stalowe kraty w sztolniach na Soboniu

Sztolnie w Gontowej (na zdjęciu), Soboniu i Walimiu zostały wydrążone przez Niemców podczas drugiej wojny światowej

Zbliża się koniec dzikich penetracji sztolni kompleksu Soboń w Górach Sowich. W tym roku otwory wejściowe do wyrobisk mają zostać zabezpieczone betonowymi kręgami i stalowymi kratami.

Soboń (716 m n.p.m.) leży między Walimiem a Głuszycą, bliżej tej drugiej miejscowości. Podczas drugiej wojny światowej w podziemiach tej góry Niemcy wydrążyli dwie sztolnie krzyżujące się pod kątem prostym, od których odchodzi kilka krótkich, bocznych korytarzy. Przedłużeniem pierwszej sztolni miała być krótka sztolnia nr 3, której drążenie zarzucono w początkowej fazie.

Wyrobiska te drążono w ramach programu Riese. Celem nie było wydobycie surowców skalnych ani rud metali. Miały one stanowić po wykończeniu część śląskiej kwatery głównej wodza Trzeciej Rzeszy. Wyrobiska porzucono w stanie surowym. Tylko w pierwszej sztolni wykonano krótki odcinek ceglanej obudowy. Łączna długość wydrążonych korytarzy wynosi około siedmiuset metrów.

W ramach programu Riese prowadzono w Górach Sowich roboty górnicze także m.in. w Walimiu, Włodarzu i Osówce. Tamte trzy zespoły podziemi zostały zabezpieczone i udostępnione do zwiedzania. Sztolnie w Soboniu natomiast przez dziesięciolecie były tylko penetrowane przez poszukiwaczy tajemnic i amatorów mocnych wrażeń. Wygląda na to, że nie będzie to już takie proste.

Jak nas poinformowała Katarzyna Łapińska, zastępca Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska we Wrocławiu, sztolnie w Soboniu znalazły się na liście wyrobisk podziemnych objętych programem „Zabezpieczenie schronień zimowych nietoperzy w wybranych obszarach Natura 2000”, finansowanym w całości ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska. W ramach prac przewiduje się wstawienie betonowych kręgów zabezpieczonych stalową kratą w kompleksie Soboń I oraz wykonanie zabezpieczenia wraz ze zwężeniem otworu wejściowego w Kompleksie Soboń II. Prace te mają być wykonane w 2020 r.

Poza Soboniem, nieudostępnione do zwiedzania sztolnie z czasów drugiej wojny światowej znajdują się w Górach Sowich także w Jugowicach Górnych oraz w masywie Gontowej koło Sokolca. Te ostatnie również mają zostać zabezpieczone, ale w późniejszym terminie.