Banknoty oraz monety emitowane przez NBP są prawnymi środkami płatniczymi

Produkt Krajowy Brutto Polski w IV kwartale 2025 r. wzrósł o 4 proc. w ujęciu rocznym

Narodowy Bank Polski zaapelował o przestrzeganie prawa i powszechne akceptowanie gotówki. Jak podkreślił NBP, z niepokojem obserwuje działania niektórych podmiotów rynkowych, mające na celu bezprawne zniechęcenie przedsiębiorców do akceptowania gotówki.

"Bank centralny z niepokojem obserwuje działania niektórych podmiotów rynkowych, mające na celu bezprawne zniechęcenie przedsiębiorców do akceptowania gotówki. Tego rodzaju praktyki należy ocenić negatywnie, gdyż prowadzą one do występowania ogromnych trudności dla osób, które nie posiadają rachunku płatniczego ani nie posługują się bezgotówkowymi instrumentami płatniczymi, a w codziennym życiu wykorzystują do rozliczeń pieniężnych wyłącznie banknoty i monety" - napisał NBP w przesłanej w piątek PAP informacji.

Bank centralny przypomniał, że gotówka może być jedynym sposobem płatności dla pozostałych osób w sytuacji zdarzających się awarii infrastruktury, na której opiera się realizacja bezgotówkowych transakcji płatniczych.

Bank przypomniał też, że zgodnie z ustawą o Narodowym Banku Polskim znaki pieniężne - banknoty oraz monety - emitowane przez NBP są prawnymi środkami płatniczymi na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej i co do zasady powinny być powszechnie akceptowane przez przedsiębiorców jako forma dokonywania rozliczeń pieniężnych.

- Odstępstwa od tej zasady należy traktować jako działanie możliwe po spełnieniu szczególnych wymogów prawnych, a także w takich przypadkach, jak np. prowadzenie działalności w Internecie czy bez fizycznej obsługi klientów, które z uwagi na swój charakter opierają się wyłącznie na akceptowaniu bezgotówkowej formy rozliczeń pieniężnych - zaznaczył NBP.

W ocenie banku, niezakłócone funkcjonowanie rozliczeń pieniężnych w społeczeństwie wymaga dalszego, powszechnego akceptowania banknotów i monet przez przedsiębiorców, w tym w szczególności przez placówki handlowe i usługowe, które aktualnie pozostają otwarte, jak np. sklepy spożywcze czy apteki. Kwestia ta ma fundamentalne znaczenie w szczególności dla niektórych grup konsumentów - zaznaczył NBP.

Brak akceptacji banknotów i monet emitowanych przez NBP przez punkty handlowo-usługowe w obecnych realiach może oznaczać, że wyżej wskazane osoby, posługujące się wyłącznie gotówkową formą pieniądza, nie będą w stanie zaspokoić podstawowych potrzeb życiowych, takich jak zakup żywności czy leków - wskazał również Narodowy Bank Polski. W jego ocenie taka sytuacja jest niedopuszczalna prawnie i społecznie.

- Narodowy Bank Polski zwraca się z apelem do wszystkich przedsiębiorców, aby przestrzegali prawa i przy zachowaniu stosownych środków ostrożności nadal, tak jak do tej pory, powszechnie akceptowali banknoty i monety emitowane przez NBP, które są prawnym środkiem płatniczym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - napisał bank.