Apelują o rozwiązanie kryzysu w programie Czyste Powietrze

Jako przyczynę prognozowanej sytuacji określono: warunki meteorologiczne utrudniające rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń w sytuacji wzmożonej emisji

- O rozwiązanie kryzysu finansowego w programie Czyste Powietrze oraz przeznaczenie na ten program 2 mld zł z programu RePower Europe zaapelowali w przyjętym w piątek w Pszczynie (Śląskie) stanowisku członkowie zarządu Śląskiego Związku Gmin i Powiatów.

W piątek w Pszczynie członkowie zarządu zrzeszającego 157 jednostek samorządu ŚZGiP, który jest największą regionalną organizacją samorządową w Polsce, przyjęli dwa stanowiska. Jedno z nich dotyczy zastoju w finansowaniu programu Czyste Powietrze.

Jak zaznaczył przewodniczący ŚZGiP prezydent Rybnika Piotr Kuczera, mimo obserwowanej w ostatnich latach w woj. śląskim i całym kraju systematycznej poprawy jakości powietrza, z uwagi na bardzo złą sytuację w tym zakresie jeszcze dekadę temu, problem zanieczyszczenia powietrza i skali zjawiska smogu nadal jest poważny, szczególnie w większych miastach,

Polska wciąż jest krajem o najbardziej zanieczyszczonym powietrzu w całej Unii Europejskiej. Z niepokojem odbieramy więc informacje o kryzysie finansowym Programu Czyste Powietrze i sygnały Polskiego Alarmu Smogowego wskazujące na to, że jest on na skraju bankructwa - podkreślił przewodniczący ŚZGiP.

W związku z zaistniałą sytuacją zarząd ŚZGiP postuluje przeznaczenie 2 mld zł z programu RePower Europe na rzecz wsparcia programu Czyste Powietrze i podjęcie pilnych działań w kierunku odblokowania środków KPO na ten cel, a w dalszej kolejności - również środków Funduszu Spójności - przekazał Kuczera

W stanowisku zaznaczono, że rozpowszechniane w mediach informacje o rosnących zaległościach w wypłatach środków potwierdziło także Ministerstwo Klimatu i Środowiska: luka wynosząca już ponad 450 mln zł każdego tygodnia rośnie o kolejne 100 mln zł, z uwagi na dalej przyjmowane wnioski. Do końca lutego kwota niewypłaconych pieniędzy może wzrosnąć zatem do 700 mln zł.

Biorąc powyższe pod uwagę, zapowiadana przez MKiŚ kwota 200 mln zł, planowana do przeznaczenia na ratowanie Programu Czyste Powietrze, z pewnością nie rozwiąże obecnego kryzysu. Mając na względzie fakt, że pod koniec zeszłego roku wpłynęła do Polski zaliczka 5 mld euro (ok. 22 mld zł) w ramach programu RePower Europe, z dużym zdziwieniem przyjęliśmy informację o alokowaniu zaledwie 200 mln zł, w celu rozwiązania obecnego kryzysu w programie - napisali.

Jednocześnie należy zaznaczyć, że na finansowanie programu Czyste Powietrze zaplanowano 3,1 mld euro z Krajowego Planu Odbudowy. Stanowi to 12 proc. budżetu dotacyjnego KPO, przyznanego Polsce. Alokowanie niecałych 10 proc. z RePower Europe (2 mld zł) rozwiązałoby obecny problem płynności finansowej w programie Czyste Powietrze - ocenili przedstawiciele Związku.

Przypomnieli, że 2023 r. był rekordowy pod względem liczby złożonych wniosków do Programu (217 tys.). Był to też pierwszy rok w, którym gospodarstwa domowe zaczęły traktować inwestycje w termomodernizację domów jako skuteczny sposób na obniżenie rachunków za energię i przeciwdziałanie kryzysowi energetycznemu.

Jeśli obecny kryzys Programu Czyste Powietrze potrwa jeszcze kilka tygodni, należy spodziewać się nie tylko wyhamowania tempa jego realizacji, ale również znacznego spadku zainteresowania pozyskaniem środków na termomodernizację oraz wymianę tzw. kopciuchów - przestrzegli członkowie zarządu ŚZGiP.