Akcyza: związkowcy krytycznie o nowych przepisach

fot: Jarosław Galusek/ARC

W opinii związkowców ustawa o podatku akcyzowym to bubel prawny, który hamuje sprzedaż węgla i działa na szkodę spółek węglowych

fot: Jarosław Galusek/ARC

Jasnej interpretacji prawa dotyczącego obowiązującej od początku roku akcyzy na węgiel i koks domagają się związkowcy z Górniczej Solidarności. Nazywają nowe regulacje "bublem prawnym", argumentują, że zmiany naraziły na kłopoty tysiące Polaków.

- Formalności wymagane przy zakupie nawet niewielkiej ilości węgla na własny użytek są absurdalne. Mamy do czynienia z sytuacją jak z komedii Stanisława Barei - ocenił szef śląsko-dąbrowskiej Solidarności Dominik Kolorz.

Wprowadzona z początkiem stycznia akcyza spowodowała chaos informacyjny w spółkach węglowych oraz na rynku sprzedaży węgla. W Katowickim Holdingu Węglowym (KHW) czasowo wstrzymano wydawanie deputatów węglowych dla górników. Kompania Węglowa wydaje deputaty, ale żąda specjalnych oświadczeń od ich odbiorców - bywa, że muszą być potwierdzone notarialnie.

Formalności pojawiają się wówczas, gdy nabywca chce skorzystać z przysługującego mu zwolnienia z tego podatku. Z akcyzy zwolniony jest bowiem węgiel m.in. dla gospodarstw domowych, dla działalności rolniczej, dla niektórych instytucji itp. By nie płacić akcyzy, nabywca musi złożyć oświadczenie o prawie do zwolnienia spełniające ustawowe wymogi oraz potwierdzić odbiór węgla.

Kopalnie argumentują, że opóźnienia w wydawaniu deputatów wynikają m.in. z opublikowanych dopiero pod koniec grudnia 2011 r. rozporządzeń do ustawy o podatku akcyzowym. Według nich ani producenci, ani sprzedawcy węgla nie mieli czasu przygotować się na zmiany.

- W KHW wstrzymano wydawanie deputatu węglowego w naturze również z uwagi na złą sytuację ekonomiczną spółki. Z podatku od deputatu zwolnieni są odbiorcy węgla, który w stosownym oświadczeniu zadeklarują, że zużywają go na własne potrzeby. Jeśli górnik takiego oświadczenia nie podpisze, to wtedy pracodawca będzie musiał z finansów firmy odprowadzić za niego podatek akcyzowy, a KHW na to nie stać - uważa szef Solidarności w KHW Ryszard Baczyński.

- Holding chce tego uniknąć, dlatego do końca stycznia wstrzymał wydawanie deputatów, by każdy pracownik i górniczy emeryt miał czas na podpisanie takiego oświadczenia - wyjaśnił. Rzecznik KHW Wojciech Jaros, poinformował, że na razie nie wiadomo, kiedy wydawanie deputatów zostanie wznowione.

Jednak zdaniem związkowców z Kompanii Węglowej deputat jest elementem funduszu płac i nie powinien być objęty akcyzą. Z ustawy - jak mówią związkowcy - wynika, że odprowadzanie tego podatku należy do obowiązków pracodawcy.

- Zażądaliśmy czytelnej interpretacji tej ustawy tak, aby jak najszybciej wyjaśnić wszelkie niejasności, które niesie za sobą ten dokument. Domagamy się także, by w każdej kopalni górnicy mieli łatwy dostęp do informacji na temat podatku akcyzowego. Z naszych informacji wynika, że gdy ustawa weszła w życie, to ani zarządy spółek węglowych, ani dyrekcje kopalń nie orientowały się, jak ma wyglądać procedura jego ściągalności - ocenił wiceszef "S" w Kompanii Stanisław Kłysz.

Jedynie w Jastrzębskiej Spółce Węglowej sprawę deputatu węglowego reguluje porozumienie z ubiegłego roku, na mocy którego pracownicy otrzymują deputat wyłącznie w formie ekwiwalentu pieniężnego.

W opinii związkowców ustawa o podatku akcyzowym to bubel prawny, który hamuje sprzedaż węgla i działa na szkodę spółek węglowych. - Trudno jest podpisać umowę na zbycie węgla, bo nie wiemy, na jakiej zasadzie mamy go sprzedać. Kopalnie nie zawierają umów na sprzedaż, dopóki nie zostaną wyjaśnione problemy związane z akcyzą. Tam, gdzie na dobę sprzedawano 5 tys. ton węgla, teraz sprzedaje się 50 ton - podkreślił Kłysz.

Rzecznik Kompanii Zbigniew Madej, ocenił, że teraz wszyscy uczestnicy rynku uczą się nowych przepisów. Zapewnił, że węgiel jest sprzedawany, choć wiąże się to z nowymi formalnościami.

Według przedstawicieli związków bardzo wielu przedsiębiorców ma problemy z interpretacją przepisów akcyzowych. Niektóre składy opałowe wolały czasowo zawiesić sprzedaż węgla osobom indywidualnym, niż narażać się na kary skarbowe. Sprzedawcy narzekają, że choć sprzedaż węgla bez akcyzy wymaga oświadczenia o tym, że nabywca nie jest jej płatnikiem, nie ma odpowiednich formularzy, na których można to zrobić. Brakuje też wzoru dokumentu transportu towaru.

MOŻE CIĘ ZAINTERESOWAĆ

Górniczy gigant zaprasza na Barbórkę 2026

Uroczyste wręczenie odznaczeń i honorowych szpad górniczych, pochód Lisa Majora oraz tradycyjny skok przez skórę – to najważniejsze wydarzenia tegorocznych obchodów Barbórki w KGHM Polska Miedź S.A. Główne uroczystości odbędą się 27 listopada w Głogowie. Z kolei 4 grudnia, w dniu świętej Barbary, górnicza społeczność spotka się w Lubinie.

Górnicza spółka zaprasza na Zamek Królewski. Wyjątkowa wystawa z okazji Święta Niepodległości

11 listopada w Arkadach Kubickiego Zamku Królewskiego w Warszawie będzie można zobaczyć wystawę „Piękna nasza Polska. To, co najcenniejsze”. Przygotowana przez KGHM Polska Miedź S.A. ekspozycja opowie o ludziach, odkryciach i osiągnięciach, które zmieniały Polskę i budowały jej pozycję na świecie. Wydarzenie jest częścią obchodów Narodowego Święta Niepodległości oraz jubileuszu 65-lecia Polskiej Miedzi. Wystawa będzie otwarta dla wszystkich zwiedzających od godziny 12:00 do 17:30. Wstęp jest bezpłatny.

Narodowe Święto Niepodległości w Katowicach. Sprawdź, co się będzie działo

11 listopada 2026 roku w Katowicach. Tego dnia wspólnie uczcimy odzyskanie niepodległości Polski podczas oficjalnych uroczystości, a następnie odbędzie się zwiedzanie Gmachu Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego.

W październiku u naszych sąsiadów węgiel wygrał z atomem

Elektrownie opalane węglem brunatnym wyprodukowały w październiku 2,75 TWh, co stanowi wzrost o 36 proc. rok do roku. Ich udział w całkowitej produkcji wyniósł około 40 proc. Elektrownie jądrowe dostarczyły 2,58 TWh, co oznacza spadek o około jeden procent rok do roku i stanowi niecałe 38 proc. całkowitej produkcji energii.