Adam Maksymowicz: Prawo geologiczne i górnicze w Senacie RP

To, co dzieje się z prawem geologicznym i górniczym w najwyższych strukturach państwa budzi co najmniej zdziwienie. Oto rząd dysponując większością parlamentarną w dniu 28 kwietnia przegrywa w Sejmie głosowanie w sprawie opodatkowania wyrobisk górniczych.

Przechodzi jednak nad tym do porządku dziennego. Co najciekawsze przegrywa je wbrew opozycji, która akurat w tej sprawie popierała w całości projekt rządu. Jeszcze dziwniejsze jest to, że wszyscy członkowie rządu głosowali przeciwko rozwiązaniu, które sami wcześniej przedłożyli Wysokiej Izbie. Ilustruje to zamieszanie, jakie panuje w sprawach gospodarczych związanych z eksploatacją surowców naturalnych. Wszystko to sprawia, że szereg przepisów ustaleń, propozycji i rozwiązań przyjętych w tym prawie ma charakter przypadkowy, doraźny, a nawet nielogiczny. Wszystko to ginie w lawinie coraz bardziej szczegółowych przepisów odpowiadających ostatniemu krzykowi mody w tym zakresie. Polega ona na jurydyzacji, czyli poddania prawu wszystkiego, co jest tylko możliwe. Jest to plaga znana już w starożytności. Rzymski filozof, polityk i pisarz Publiusz Korneliusz Tacyt twierdził, że „Im bardziej skorumpowana jest Republika, tym liczniejsze jej prawa”.

Komisje Senatu

Prace legislacyjne w Senacie nabrały szybkiego tempa. Pierwsze posiedzenie połączonych trzech komisji (gospodarki narodowej, samorządu terytorialnego i administracji publicznej oraz środowiska) zebrały się na pierwszym posiedzeniu w dniu 18 maja. Po ogólnej dyskusji zakończyło się ono bez podjęcia jakichkolwiek decyzji w tej sprawie. Kolejne posiedzenie tych komisji odbyło się w przeddzień siedemdziesiątego siódmego dwudniowego posiedzenia Senatu zaplanowanego na dzień 25 – 26 maja. Zalecono na nim przyjęcie przez Senat 46 poprawek do uchwalonej przez Sejm ustawy. Z najważniejszych z nich wynika, że Senat nie zmieni zapisu o opodatkowaniu wyrobisk górniczych. Proponuje jednak powrót do poprzednio obowiązującej proporcji podziału opłaty eksploatacyjnej. Ma ona wrócić do formuły 60 procent dla samorządów i 40 procent dla Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska (NFOŚ). Proporcja ta pozwoli na dalsze finansowanie badań i wywiązanie się z zawartych już umów przez Państwowy Instytut Geologiczny w Warszawie. W ostatnim artykule proponuje się, aby ustawa weszła w życie z dniem 1 stycznia 2012, a nie 1 lipca 2011, jak uchwalił to Sejm. W porządku obrad Senatu prawo geologiczne i górnicze jest na trzecim miejscu i powinno być przyjęte w pierwszym dniu obrad. Jednakże tuż przed rozpoczęciem posiedzenia Senatu w dniu 25 maja połączone komisje Senatu zmieniły zdanie i rano przedłożyły zmienione swoje stanowisko z dnia poprzedniego (druk 1199A poprawiony). Nie zmienia on jednak tych najbardziej istotnych postanowień z dnia poprzedniego. Jest więc wielce prawdopodobne, że Senat RP przyjmie rozwiązania rekomendowane przez połączone komisje Senatu.

Wilk syty i owca cała

Z wypowiedzi wicepremiera Pawlaka wynika, że rząd też jest za zmianą proporcji w podziale opłaty eksploatacyjnej w kierunku zwiększenia udziału NFOŚ. Pozostałe wszystkie poprawki proponowane przez Senat mają charakter mniej merytoryczny, a bardziej redakcyjny, stylistyczny i uściślający pojęcia i działania przewidziane tym prawem. Brak jakichkolwiek w tej sprawie reakcji ze strony rządu wskazuje na to, że poprawki te będą również przyjęte przez Sejm i prawo geologiczne i górnicze w tej formie wejdzie w życie. Najbardziej intrygującym jednak nadal problemem pozostaje opodatkowanie podziemnych wyrobisk górniczych. Brak w tej sprawie delegacji, co do skali tego podatku, jak i co do wydania jego rozporządzeń wykonawczych. Wszystko wskazuje na to, że będzie to tzw. przepis martwy. Gminy, które tak długo i zawzięcie walczyły o ten podatek zostały usatysfakcjonowane. I o to chodziło. Natomiast brak dalszego ich ciągu legislacyjnego spowoduje, że nie będzie on pobierany. W ten salomonowy sposób będzie przysłowiowy gminny wilk syty i górnicza owca cała.