2021 – czas wyzwań i nieprzewidywalności: Dostosowywanie funkcjonowania WUG i jednostek podległych do warunków dyktowanych przez pandemię

Wyższy Urząd Górniczy formalnie w sprawie katastrofy w Stonawie nie może nic zrobić. Całość jurysdykcji jest po stronie Czeskiego Urzędu Górniczego - wyjaśnia prezes WUG Adam Mirek

Miniony rok był pełen wyzwań dla gospodarki: kryzys energetyczny, pandemia i rozruch po wywołanym nią zastoju, rekordy cen gazu i EU ETS, trudne do wypełnienia wymogi unijnego Zielonego Ładu, ale też nieoczekiwanie duży wzrost gospodarczy, szybki powrót rynku pracy do normalności. Jak sobie z tym poradziliśmy? Co ważnego wydarzyło się w górnictwie i energetyce? Jakie największe wyzwania czekają nas w tych branżach w rozpoczynającym się 2022 roku?

Z tymi pytaniami zwróciliśmy się do przedstawicieli reprezentujących różne instytucje i branże, bo gospodarka to naczynia połączone. Aby mieć pełny obraz tego, co się wydarzyło i co jest przed nami, trzeba spojrzeć możliwie jak najszerzej.

Łatwo na pewno nie będzie, bo zwłaszcza przed górnictwem, energetyką, szeroko pojętym przemysłem energochłonnym stoją ogromne wyzwania. Jeśli te branże sobie z nimi nie poradzą, to odczujemy to wszyscy w naszych portfelach i na kontach bankowych.

Zapraszamy do zapoznania się z opiniami ekspertów. Swoimi spostrzeżeniami dzieli się dr inż. ADAM MIREK, prezes Wyższego Urzędu Górniczego:

– Za nami kolejny rok naznaczony SARS-CoV-2, co od wielu miesięcy nie pozwala nam powrócić do standardowej aktywności, zarówno w życiu prywatnym, jak też zawodowym. Nadal jesteśmy zmuszeni, dla własnego dobra, do stosowania szeregu regulacji i obostrzeń, by zapewnić sobie sanitarne bezpieczeństwo, niezbędne do realizowania aktywności zawodowej na różnych płaszczyznach. Możemy dzisiaj jednak powiedzieć, że z punktu widzenia minionego roku lekcje z pandemii odrobiliśmy sumiennie.

W ramach prowadzonej działalności kontrolnej, na bieżąco monitorowaliśmy i sprawdzaliśmy w przedsiębiorstwach górniczych realizowane tam działania antycovidowe oraz przestrzeganie obowiązujących przepisów prawa, a także zaleceń i rekomendacji Ministerstwa Zdrowia, medycznych ekspertów i służb sanitarnych.

Z powodu wciąż utrzymującego się zagrożenia epidemicznego nasza aktywność na polu konferencyjnym, seminaryjnym i szkoleniowym była realizowana w formie komunikacji zdalnej, bez uszczerbku dla wartości merytorycznej tych wydarzeń. Całkowicie zrezygnowaliśmy z hucznych spotkań okolicznościowych. Jednocześnie, nieustannie w trosce o zdrowie, bezpieczeństwo i ciągłość wykonywania obowiązków służbowych w trybie stacjonarnym, apelowaliśmy i zachęcaliśmy wszystkich do przyjmowania szczepionek przeciwko COVID-19, a także dostosowywaliśmy funkcjonowanie urzędu i jednostek podległych do warunków dyktowanych przez pandemię.

Działania te absolutnie nie ograniczyły wywiązywania się przez nas z ustawowych zadań. Pandemia nie przerwała prac nad projektem nowelizacji ustawy Prawo geologiczne i górnicze, w których aktywnie uczestniczy Wyższy Urząd Górniczy. Przedstawiliśmy szereg rozwiązań doskonalących i porządkujących stan prawny, jak również przyczyniających się do wzmocnienia dbałości o ochronę środowiska, do poprawy bezpieczeństwa powszechnego i bezpieczeństwa pracowników branży górniczo-geologicznej oraz innych osób zaangażowanych w działalność podlegającą przepisom Prawa geologicznego i górniczego, a także do usprawnienia działalności organów nadzoru górniczego.

Z uwagi na obserwowany od lat spadek liczby zakładów górniczych oraz ograniczanie działalności w zakresie wydobywania kopalin, w szczególności węgla kamiennego na Górnym Śląsku, zainicjowaliśmy zmiany organizacyjne nadzoru górniczego w regionie. Ujęto je w projekcie rozporządzenia Ministra Aktywów Państwowych w sprawie określenia nazw, siedzib i właściwości miejscowej okręgowych urzędów górniczych oraz zniesienia Okręgowego Urzędu Górniczego w Gliwicach. Zostały w nim m.in. wyznaczone nowe granice właściwości dla dwóch urzędów – OUG w Katowicach i OUG w Rybniku, które wraz z OUG w Krakowie przejmą właściwości gliwickiego urzędu. Projektowane zmiany nie przewidują redukcji zatrudnienia, a jedynie zmniejszenie liczby okręgowych urzędów górniczych. Zasoby kadrowe likwidowanej jednostki zostaną wykorzystane do wzmocnienia pozostałych struktur nadzoru górniczego zgodnie z posiadanymi kwalifikacjami.

Minister aktywów państwowych prowadzi ponadto uzgodnienia i konsultacje projektu nowelizacji ustawy – Prawo geologiczne i górnicze, w którym przewidziano zniesienie organu nadzoru górniczego w postaci dyrektora Specjalistycznego Urzędu Górniczego (SUG) oraz likwidację tego urzędu. Zgodnie z przedmiotowym projektem, dotychczasowe kompetencje dyrektora SUG zostaną w przyszłości przekazane prezesowi WUG wraz z jednoczesnym wyznaczeniem pracownikom wykonującym dotychczas pracę w SUG odpowiedniego stanowiska pracy w WUG. Takie rozwiązanie zabezpiecza sprawność obsługi zwiększonej liczby zadań prezesa WUG oraz zabezpiecza transfer wiedzy i umiejętności niezbędnych do prawidłowego wykonywania tych zadań.

Chociaż rok 2021 dobiegł końca, to konsekwentnie będziemy wracać do wszystkich niezakończonych spraw, które mają realne odbicie w podnoszeniu poziomu bezpieczeństwa pracy załóg w przemyśle wydobywczym i tym samym są dla nas priorytetem.

Nadal szczególnie istotne pozostają kwestie weryfikacji przepisów dotyczących kwalifikacji górniczych, uprawnień rzeczoznawców do spraw ruchu zakładu górniczego i szkoleń w górnictwie oraz działalności prowadzonej bez koncesji lub bez zatwierdzonego (lub podlegającego zgłoszeniu) projektu robót geologicznych.

Niezmiennie i systematycznie będziemy dążyli do poprawy bezpieczeństwa pracy w górnictwie, stawiając na aktywną współpracę z nadzorującym nas organem, przedsiębiorcami i naukowymi ekspertami. Taki sojusz z pewnością da wymierne korzyści i pozwoli na znalezienie efektywnych rozwiązań podnoszących stan bezpieczeństwa w przemyśle wydobywczym.