Logowanie do konta użytkownika
Konto użytkownika
Imię i nazwisko/nick
E-mail
Hasło
Powtórz hasło
Newsletter
REKLAMA 300x100 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA300x100 | ROTAC./NIEROTAC. STREFA [NEWS - LEFT]
REKLAMA 300x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA300x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - LEFT]
REKLAMA 300x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA300x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - LEFT]
REKLAMA 300x100 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA300x100 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - LEFT1]
REKLAMA 300x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA300x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - LEFT1]
REKLAMA 300x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA300x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - LEFT1]
NAJNOWSZE GALERIE
Faser SA: aparaty ATU-1 po rocznych testach w kopalni JSW
19 stycznia 2019
Katowice: medalowi hokeiści GKS pod opieką Taurona
16 stycznia 2019
Śląsk: jakościowa rewolucja w przewozach towarów koleją
15 stycznia 2019
Górnictwo: koncertowy początek nowego roku
14 stycznia 2019
Górnictwo: PZZ Kadra rozpoczęła świętowanie jubileuszu
12 stycznia 2019
REKLAMA 300x100 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA370x100 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - LEFT2]
REKLAMA 300x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA300x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - LEFT2]
REKLAMA 300x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA300x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - LEFT2]
REKLAMA 900x100 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA900x100 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - TOP]
18 marca 2018 Trybuna Górnicza autor: Kajetan Berezowski
Uc sie ślonskigo, na grubie sie przido!
Gramatyka w opracowaniu prof. Jana Drendy jest nieskomplikowana i łatwa w nauce
fot: Maciej Dorosiński

Jak powiedzieć po śląsku, że dziś jest niedziela, więc sklepy są nieczynne? Może: "skuli tego, że dzisiej je niydziela, sklep jes zawarty". A jeśli to błąd? Te i inne zawiłości związane z poprawnym pisaniem i wysławianiem się po śląsku rozwiewa prof. Jan Drenda z Wydziału Górnictwa i Geologii Politechniki Śląskiej. Ukazała się właśnie książka jego autorstwa, zatytułowana „Gramatyka gwary górnośląskiej - regionu katowicko-bytomskiego”.

Naukowiec na co dzień parający się problematyką zagrożeń klimatycznych w podziemnych wyrobiskach kopalń chłonął śląską mowę od dzieciństwa.

- U mnie w domu mówiło się po śląsku. Wśród kolegów również. Przywykłem do śląskiej godki i już w dorosłym życiu, jak tylko nadarzyła się okazja, to rozmawiałem po śląsku – wyjaśnia autor podręcznika.

Alfabet śląski według prof. Jana Drendy pozbawiony jest umlautów i tajemniczych daszków nad literami. Pod względem znaków graficznych, czyli liter, jest tożsamy z alfabetem polskim. Różni się jednak pod względem liczby samogłosek.

- Proponowany przeze mnie alfabet śląski posiada o jedną samogłoskę więcej niż alfabet języka polskiego. Język polski ma 44 głoski, w tym 8 samogłosek i 36 spółgłosek. Oprócz spółgłosek jednoznakowych występują spółgłoski dwuznakowe, takie jak: sz, cz, rz, ch, dz, dź, dż, oraz spółgłoski zmiękczone.

Te wspomniane osiem samogłosek w alfabecie polskim oznaczamy jednak dziewięcioma literami ze względu na tożsame brzmienie głosek U oraz Ó. W alfabecie śląskim te dwie głoski nie mają tego samego brzmienia. Stąd proponuję wprowadzić do alfabetu śląskiego oddzielnie traktowaną samogłoskę „Ó”. Język śląski posiadał więc będzie dziewięć samogłosek i 36 spółgłosek. Razem 45 głosek – wyjaśnia autor śląskiej gramatyki.

Ślązak dostrzeże różnicę
Co ciekawe, samogłoski Ą, Ę i Ó w gwarze śląskiej mają inne brzmienie niż w języku polskim.

Samogłoska Ó jest samogłoską historyczną. Można ją nazwać „O pochylonym”. Samogłoska ta czytana po śląsku posiada całkowicie inne brzmienie niż czytana po polsku. Jest to dźwięk bardziej zbliżony do dźwięku samogłoski „O”. Bardzo dużą różnicę dźwięku posiada samogłoska „Ę”, gdyż w gwarze śląskiej czytana jest jako „Y nosowe”. Różnica dźwięku dla samogłoski „Ą” czytanej po polsku i śląsku jest niewielka. W rzeczywistości Ślązak dostrzeże różnicę, ponieważ jest ona nosową odmianą „O pochylonego”,

Strona
1
2
3
REKLAMA 900x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA900x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - BOTTOM]
REKLAMA 900x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA900x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - BOTTOM1]
REKLAMA 900x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA900x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - BOTTOM1]
Komentarze (0)
  • VNZUQ
    user

REKLAMA 400x100 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA400x100 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - RIGHT]
REKLAMA 400x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA400x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - RIGHT]
REKLAMA 400x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA400x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - RIGHT]
CZĘSTO CZYTANE
Górnictwo: w kopalni zawaliły się chodniki, zginęli górnicy
13 stycznia 2019
7385
O co chodzi z tym węglem - wyjaśnienia dla polityków
13 stycznia 2019
5591
JSW: bliżej nowej kopalni
19 stycznia 2019
4943
Górnictwo: koncertowy początek nowego roku
14 stycznia 2019
4709
Rekompensaty: od 22 stycznia można składać wnioski
17 stycznia 2019
4494
Mysłowice-Wesoła: trzy kolory czujnika
19 stycznia 2019
2905
Historia: czeski górnik ucieka do Szwecji
18 stycznia 2019
2391
REKLAMA 400x100 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA400x100 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - RIGHT1]
REKLAMA 400x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA400x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - RIGHT1]
REKLAMA 400x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA400x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - RIGHT1]
Mogą cię zainteresować
REKLAMA 1600x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA1600x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - UNDER]
Partnerzy portalu
Patronaty portalu